هنر
زهرا ستاریان؛ محسن بدره؛ مهرانگیز شعاع کاظمی
چکیده
موضوع خیانت زن به شوهر در سالهای اخیر در سینمای ایران پرتکرار و در جامعه نیز با افزایش روبهرو شده که ضرورت بررسی آن را مینمایاند. با توجه به محدودیتهای شرعی، عرفی و مجوز ساخت و پخش فیلمها، سازندگان غالباً تلاش کردهاند تا صراحتاً به این مضمون نپردازند، بلکه آن را کنار مفاهیم دیگری قرار دهند تا برای مخاطب پذیرفتنیتر شود. چارچوب ...
بیشتر
موضوع خیانت زن به شوهر در سالهای اخیر در سینمای ایران پرتکرار و در جامعه نیز با افزایش روبهرو شده که ضرورت بررسی آن را مینمایاند. با توجه به محدودیتهای شرعی، عرفی و مجوز ساخت و پخش فیلمها، سازندگان غالباً تلاش کردهاند تا صراحتاً به این مضمون نپردازند، بلکه آن را کنار مفاهیم دیگری قرار دهند تا برای مخاطب پذیرفتنیتر شود. چارچوب ارزشیای که خیانت زن به شوهر در آنها تعریف میشود، از سالها قبل برساخته شده و حالا این مضمون را نیز در خود جای میدهد. این چارچوبهای ارزشی و ایدئولوژیک، گفتمان را میسازند؛ بنابراین، این پژوهش گفتمانی را که فیلم به آن تعلق دارد و مفاهیمی که در لایههای پنهان فیلم تبلیغ میشود مطالعه و تحلیل میکند. پژوهش براساس شیوۀ تحلیل انتقادی گفتمان فرکلاف به تحلیل گفتمان فیلمهای مغز استخوان، پل چوبی، بنفشۀ آفریقایی، شب یلدا، تیغ و ترمه، برف روی کاجها و علفزار میپردازد. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که خیانت زن به شوهر در فیلمهای بررسیشده تقبیح نمیشود، بلکه همراستا با ارزشهای پیشساختۀ دیگری تعریف و توجیه میشود. در چنین گفتمانی، رویکردهای غیردینی و ضددینی، فمینیستی، لیبرالیستی و مدرنیستی در کنار هم و در برابر رویکردهای دینمدارانه، خانوادهمحور، اخلاقمدار، سنتگرا و دارای هویت و اصالت بومی تعریف میشوند.
