ادبیات
فاطمه زمانی
چکیده
توجه به زنان، مسائل و مشکلات آنان یکی از درونمایههای مهم در ادبیات داستانی معاصر جهان است. در بین نویسندگان معاصر ایرانی فریبا وفی از جمله نویسندگانی است که محور اصلی آثار داستانی او را «زنان» شکل میدهد. وی میکوشد در سطوح مختلف زبانی مفهوم زن و زنانگی را که برآمده از پیشینة فرهنگی و اجتماعی و تاریخی دربارة زنان است بازنمایی ...
بیشتر
توجه به زنان، مسائل و مشکلات آنان یکی از درونمایههای مهم در ادبیات داستانی معاصر جهان است. در بین نویسندگان معاصر ایرانی فریبا وفی از جمله نویسندگانی است که محور اصلی آثار داستانی او را «زنان» شکل میدهد. وی میکوشد در سطوح مختلف زبانی مفهوم زن و زنانگی را که برآمده از پیشینة فرهنگی و اجتماعی و تاریخی دربارة زنان است بازنمایی کند و به انتقاد از تمایزات جنسیتی و محدودیتها و محرومیتهای زنان بپردازد. از این روی، پژوهش حاضر برپایة نظریة استعاره مفهومی کوچش که برای استعارههای زبانی بنیانی فرهنگی قائل است، استعارههای مفهومی «زنانگی» را در آثار داستانی فریبا وفی استخراج و بنیادهای فرهنگی و اجتماعی آن را واکاوی نمودهاست. مطالعة انجام شده نشان میدهد که استعارههای شناختی «زنانگی» در آثار وفی از سه نظام فرهنگی متفاوت «مردسالار»، «مدرن» و «ایران باستان» تغذیه میشود. بنیان فرهنگی بسیاری از استعارههای مفهومی مانند «زن هیچ است»، «زن پایین است»، «زن اسیر است» برپایه نظام فرهنگی مردسالاری پدید آمدهاند. بنیان استعارههایی چون «زن فرشته است»، «زن نگهبان است» برآمده از باورهای اسطورهای ایران باستان پیرامون ایزدبانوان است. بنیان استعارههای چون «زن عروسک است»، «زن کالا است» برآمده از فرهنگ مدرن و غربزدهاست که متأسفانه وضعیت کنونی زنان را تحت شعاع قرار دادهاست.
ادبیات
میترا فرآراء؛ نجمه نظری؛ اسماعیل بلالی؛ گلاویژ علیزاده
چکیده
تحولات اجتماعی ایران در صد سال اخیر و ارتباط زنان ایرانی با دنیای مدرن، همراه با شتاب جهانیشدن و نوگرایی، موجب برخی تغییرات از جمله بازنگری در هویت زنانه شده است. نمود بازاندیشی زنان ایرانی در هویت فردی و اجتماعی را در جامعه و بهتبع آن در رمانهای چند دهۀ اخیر میتوان دید. فریبا وفی از داستاننویسان موفق ایرانی است که به مسائل ...
بیشتر
تحولات اجتماعی ایران در صد سال اخیر و ارتباط زنان ایرانی با دنیای مدرن، همراه با شتاب جهانیشدن و نوگرایی، موجب برخی تغییرات از جمله بازنگری در هویت زنانه شده است. نمود بازاندیشی زنان ایرانی در هویت فردی و اجتماعی را در جامعه و بهتبع آن در رمانهای چند دهۀ اخیر میتوان دید. فریبا وفی از داستاننویسان موفق ایرانی است که به مسائل زنان و خانواده توجهی ویژه دارد. یکی از دغدغههای وفی در آثارش از جمله در رمان رازی در کوچهها، هویت زن ایرانی است که در قالب موضوعاتی چون بحران هویت، سرگردانی بین هویت مدرن و سنتی، و بازیابی و بازنگری در هویت زنانه نمود پیدا میکند. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی-تحلیلی به بررسی مؤلفههای هویت و زیست زنانه در رمان رازی در کوچهها میپردازد و مواردی مانند خوابها و رؤیاها، احساسات و عواطف، نیازها و آرزوها و واکنش زنان به موقعیتها را با نظر به روانشناسی اجتماعی و نظریههای شخصیت، تحلیل و ریشهیابی میکند. نویسنده در این رمان، به انتقاد از کلیشهها و ایدئولوژی جنسیتی مسلط بر جامعه میپردازد و بر لزوم بازنگری در هویت زنان و نقش و موقعیت آنان در خانواده و اجتماع، به صورتی آگاهانه و با پرهیز از افراط و تفریط تأکید دارد.
