مرکز مطالعات و تحقیقات زنان دانشگاه تهران زن در فرهنگ و هنر 2538-3108 مرکز مطالعات و تحقیقات زنان دانشگاه تهران 124 10.22059/jwica.2016.60312 سینما و تئاتر نحوۀ بازنمایی زن در زیست‏ جهان مدرن در فیلم‌های اصغر فرهادی (مطالعۀ موردی: چهارشنبه‌سوری، دربارۀ الی و جدایی نادر از سیمین) نحوۀ بازنمایی زن در زیست‏ جهان مدرن در فیلم‌های اصغر فرهادی (مطالعۀ موردی: چهارشنبه‌سوری، دربارۀ الی و جدایی صادقی فسائی سهیلا دانشیار گروه جامعه‏ شناسی دانشگاه تهران پروائی شیوا دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی مسائل اجتماعی، دانشگاه تهران 21 06 2016 8 2 147 170 26 07 2016 30 11 2016 Copyright © 2016, مرکز مطالعات و تحقیقات زنان دانشگاه تهران. 2016 https://jwica.ut.ac.ir/article_60312.html

فیلم‌های سینمایی، به‌طور ضمنی یا آشکار، تصویری از واقعیت‏های اجتماعی را بازنمایی می‏کنند؛ درواقع، بخشی از فرهنگ جنسیتی در رسانه‌ها بازتولید می‌شود.اصغر فرهادی از کارگردان‏هایی است که در فیلم‏هایش به مسائل و موضوعات خانوادگی و اجتماعی می‌پردازد. سؤال اصلی پژوهش حاضر این است که در فیلم‌های سینمایی اصغر فرهادی، «زنان» در زیست‏جهان مدرن چگونه بازنمایی می‏شوند؟ این پرسش در چارچوب رویکرد بازنمایی مطرح شده است. روش تحقیق استفاده‌شده در این تحقیق، تحلیل محتوای کیفی با رویکرد استقرایی است و مضامین آشکار و پنهان موجود در فیلم‌های مطالعه‌شده شناسایی شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد فیلم‌های مطالعه‌شده بازنمایی‏ای از زنان با مقولاتی چون«برساخت زن مدرن در‌آمیخته به سنت؛ تضاد استقلال و وابستگی زنان؛ دروغ‏گویی و پنهان‏کاری زنان، خشونت علیه زنان؛ حضور مناسبات جنسیتی و روحیۀ مردسالارانه نسبت به زنان و ناامنی روان‌شناختی زنان» را به تصویر می‏کشند. این مقولات در‌نهایت مقولۀ هسته‏ای «زن در کشاکش سنت و مدرنیته» را خلق می‏کند.

 اصغر فرهادی بازنمایی زن در کشاکش سنت و مدرنیته زنان [1] اباذری، یوسف (1377). خرد جامعه‌شناسی، تهران: طرح نو. [2] استریناتی، دومینیک (1380). مقدمه‌ای بر نظریه‌های فرهنگ‌عامه، ترجمۀ ثریا پاک‏نظر، تهران: گام نو. [3] بخارائی، احمد؛ علیخواه، فردین؛ نباتی‏شاغل (1394). «واکاوی سوژۀ زن در فضای گفتمانیِ سینمای ایران (تحلیل گفتمان موردی فیلم‏های لیلا، دوزن و جدایی نادر از سیمین)»، زن در فرهنگ و هنر، دورۀ 7، ش 1، ص17ـ36. [4] بهنام، جمشید (1383). تحولاتخانواده، ترجمة جعفر پوینده، تهران: ماهی. [5] تاکی، علی؛ آذری، غلامرضا (1393). «روایت زن در آثار سینمایی بهرام بیضایی (فیلم‏ها و فیلم‌نامه‏ها)»، فصل‌نامۀ جامعه، فرهنگ، رسانه، س 3، ش 10. [6] چیل، دیوید (1388). نگرش جامعه‏شناختی به خانواده‌ها در دنیای امروز، ترجمة محمد‌مهدی لبیبی، تهران: شرکت نشر نقد افکار. [7] حبیب‏پورکتابی، کرم؛ طالبی، سحر؛آهنگران، محمد (1392). «بازنمایی اشتغال زنان و نقش آن در ساختار خانواده (مطالعۀ موردی: سریال‏های دلنوازان و همسایه‏ها)»، فصل‌نامۀ مطالعات سبک زندگی، س 2، ش 3، ص69ـ104. [8] حسن‏پور، آرش؛ یزدخواستی، بهجت (1394). «پروبلماتیک زن‌بودگی؛ نمایش جنسیت و برساخت کلیشه‌های اخلاقی زنانه در سینمای ایران»، فرهنگ ارتباطات، دورۀ 16، ش 64، ص33ـ68. [9] خالق‏پناه، کمال؛ رضایی، مرضیه (1393). «عاملیت غیرجنسی زنانه در میانۀ تقابل‌های ساختاری: برساخت زنانگی در سینمای رخشان بنی‌اعتماد»، جامعه‏شناسی هنر و ادبیات، دورۀ 6، ش اول، ص 91ـ 113. [10] دوبووار، سیمون (1388). جنس دوم، ترجمة قاسم صنعوی، ج 2، تهران: توس، چ 8. [11] راودراد، اعظم (1380). «تغییرات نقش زنان در جامعه و تلویزیون»، پژوهش زنان، دورۀ اول، ص133ـ‌156. [12] راودراد، اعظم؛ زندی، مسعود (1385). «تغییرات نقش زن در سینمای ایران»، رسانۀ جهانی، ش 2. [13] راودراد، اعظم؛ صدیقی خویدکی، ملکه (1385). «تصویر زن در آثار سینمایی رخشان بنی‌اعتماد»، مطالعات فرهنگی و ارتباطات، ش 6، ص31ـ56. [14] راودراد، اعظم؛ تقی‌زادگان، معصومه (1392). «سپیده یا الی...؟ خوانش انتقادی فیلم دربارة الی»، مطالعات فرهنگی و ارتباطات، س 9، ش 31. [15] رحمتی، محمد‌مهدی؛ سلطانی، مهدی (1383). «تحلیل جامعه‌شناسانۀ مناسبات جنسیتی در سینمای ایران»، پژوهش زنان، دورۀ 2، ش 3. [16] رستگار‌خالد، امیر (1383). خانواده، کار و جنسیت، تهران: شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده. [17] رشیدی، طلا؛ ملک‏حسینی، عباس (1393). «مدرنیته و تأثیر آن بر هویت‏یابی زنان در فضاهای عمومی شهری (مورد مطالعه: پارک ائل‌گلی تبریز)»، پژوهش‏های جغرافیای برنامه‏ریزی شهری، دورۀ 2، ش 3، ص343ـ370. [18] رضایی، محمد؛ کاظمی، عباس (1387). «بازنمایی اقلیت‌های قومی در سریال‌های تلویزیونی»، تحقیقات فرهنگی ایران، دورۀ اول، ش 4، ص91ـ118. [19] ساروخانی، باقر؛ رفعت‌جاه، مریم (1383). «زنان و بازتعریف هویت اجتماعی»، مجلۀ انجمن جامعه‌شناسی ایران، دورۀ 5، ش 2، ص133ـ160. [20] سلطانی گردفرامرزی، مهدی (1383). «زنان در سینمای ایران»، نشریۀ هنرهای زیبا، ش 18، ص87ـ98. [21] سلطانی گردفرامرزی، مهدی (1385). «نمایش جنسیت در سینمای ایران»، زن در توسعه و سیاست (پژوهش زنان)، دورۀ 4، ش 1ـ2، پیاپی 14، ص61ـ91. [22] شریعتی مزینانی، سارا؛ مدرس صادقی، مریم (1390). «بازنمایی زن در آثار زنان نقاش معاصر ایران (با تأکید بر نگاه جنسی به زن)»، جامعه‌شناسی هنر و ادبیات، س 3، ش 2، ص35ـ54. [23] صادقی فسائی؛ کریمی، شیوا (1384). «کلیشه‌های جنسیتی سریال‌های تلویزیونی ایرانی سال 1382»، پژوهش زنان (زن در توسعه و سیاست)، دورۀ 3، ش 3. [24] صادقی فسائی، سهیلا؛ شریفی ساعی، محمدحسین (1390). «بازنمایی ازدواج در سریال‏های تلویزیونی (تحلیل نشانه‏شناختی پنج سریال ایرانی پربیننده در دو دهۀ 1370 و 1380)»، انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، س 7، ش22، ص67ـ90. [25] عابدی‏نیا، نسرین؛ بوالهری، جعفر؛ نقی‏زاده، محمدمهدی (1394). «مقایسۀ عوامل زمینه‏ساز تقاضای طلاق بر‌حسب جنسیت»، مطالعات روان‌شناختی، دورۀ 11، ش اول، ص141ـ‌177. [26] علی‌احمدی، امید (1388). تحولات خانواده در صد سال اخیر، تهران: مرکز. [27] علیخواه، فردین؛ باباتبار، احسان؛ نباتی شغل، امین (1393). «زن به‌مثابۀ سوژۀ شناسا (تحلیلی از سینمای اصغر فرهادی)»، پژوهش زنان، دورۀ 5، ش 10، ص59ـ87. [28] فروتن، یعقوب (1392). «چالش‏های خانوادۀ معاصر و نوگرایی با تأکید بر طلاق در فرایند گذار جمعیتی»، مسائل اجتماعی ایران، س 4، ش 2، ص105ـ129. [29] فیلیپ، کسل (1383). چکیدۀ آثار آنتونی گیدنز، ترجمة حسن چاوشیان، تهران: ققنوس. [30] کاظمی، عباس؛ ناظر فصیحی، آزاده (1386). «بازنمایی زنان در یک آگهی تجاری تلویزیونی»، پژوهش زنان (زن در توسعه و سیاست)، دورۀ 5، ش اول، ص137ـ153. [31] کاظمی‏پور، شهلا (1385). «تحولات اخیر و آیندۀ وضعیت اشتغال و بیکاری در ایران با تأکید بر وضعیت اشتغال زنان»، نامۀ انجمن جمعیت‌شناسی ایران، دورۀ اول، ش اول، ص20ـ42. [32] کچوییان، حسین (1384).تطورات گفتمان‌های هویتی ایران: ایرانی در کشاکش با تجدد و مابعد تجدد، تهران: نی. [33] گاردنر، ویلیام (1386). جنگ علیه خانواده، ترجمة معصومه محمدی، تهران: دفتر مطالعات و تحقیقات زنان. [34] گیدنز، آنتونی (1384). پیامدهای مدرنیت، ترجمة محسن ثلاثی، تهران: مرکز. [35] گیویان، عبدالله؛ سروی‏زرگر، محمد (1388). «بازنمایی ایران در سینمای هالیوود»، تحقیقات فرهنگی، ش 8، ص 147ـ177. [36] محمدپور، احمد؛ ملک‏صادقی، مریم؛ علیزاده، مهدی (1391). «مطالعۀ نشانه‌شناختی بازنمایی زن در فیلم‌های سینمایی ایران (مطالعۀ موردی: فیلم‌های سگ‌کشی، چهارشنبه‌سوری و کافه‌ترانزیت)»، فصل‌نامۀ انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، س 8، ش 29. [37] مظفری، افسانه؛ نیک‌روح متین، فرزانه (1388). «تحلیل محتوای فیلم دو‌زن به کارگردانی تهمینه میلانی با رویکرد به زن»، پژوهش‏نامۀ علوم اجتماعی، س 3، ش 2، ص171ـ198. [38] موسوی‏لر، اشرف‌السادات؛ لیلیان، شبنم (1394). «چگونگی بازنمایی زنان سنتی و مدرن در آگهی‏های تلویزیونی ایران (از مهر 1390 تا مهر 1391)»، دوفصل‌نامۀ جلوۀ هنر، دورۀ 7، ش 1، ص13ـ22. [39] مهدی‏زاده، سید محمد؛ اسمعیلی، معصومه (1391). «نشانه‏شناختی تصویر زن در سینمای حاتمی‏کیا»، زن در فرهنگ و هنر، دورۀ 4، ش 2، ص85ـ105. [40] مهرگان، نادر؛ موسائی، میثم؛ رضائی، روح‌الله (1390). «تحولات اشتغال زنان در ایران با استفاده از تحلیل انتقال سهم»، رفاه اجتماعی، س 11، ش 40، ص93ـ105. [41] میشل، آندره (1389). پیکار با تبعیض جنسی، ترجمة محمدجعفر پوینده، تهران: نقش نگاه. [42] میرزایی، حسین (1384). «بررسی جامعه‏شناختی فردگرایی در ایران»، پایان‏نامۀ دکتری جامعه‌شناسی، دانشگاه تهران. [43] میلنر، اندرو (1385). درآمدیبرنظریۀفرهنگیمعاصر، ترجمة جمال محمدی، تهران: ققنوس. [44] Alexander, Victoria D (2003). Sociology of the Arts, London: Blackwell publishing. [45] Ayob, Asma (2009). "The Changing Construction of Women Characters in Popular Hindi-language Cinema from 1970 to 2007"., http://hdl.handle.net/10539/7064. [46] Bufkin, J. (2003). The Representation of Ethno-racial Minorities and Women in Modern Movies. available in (www. ingenta. com). [47] Edgar, Andrew & Sedgwick, Peter. (2007) .Cultural Theory: The Key Concepts, Second Edition, Routledge, published in the Taylor & Francise Library. [48] Gayen, Kaberi (2015). "Women, War and Cinema:Construction of Women in the Liberation War Films of Bangladesh", French Journal for Media Research [enligne], vol 3, pp. 1- 25. [49] Gupta, Shashwat Bhushan & Gupta, Suraksha (2013). "Representation of social issues in cinema with specific reference to Indian cinema: case study of Slumdog Millionaire",The Marketing Review, 2013, Vol. 13, No. 3, pp. 271-282. [50] Hall, Stuart (2003). Representation: Cultural Representations and Signifying Practices, London: Sage Publication [51] Hall, Stuart (1997). Representation: Cultural Representations and Signifying Practices. London: Sage in association with the Open University. [52] Hans, V. Basil (2014). "Women Portrayal in the Media – From Sex Roles to Social Construction and Beyond", Available at SSRN: http://ssrn.com/abstract=2375510. [53] Hsiu-Fang Hsieh , Sarah E. Shannon.(2005). "Three approaches to qualitative content analysis", qualitative health recerch, Vol. 15 No. 9, pp 1277-1288. [54] Jenkins, Claire (2009). Family entertainment: representations of the American family in contemporary Hollywood cinema. PhD thesis, University of Warwick. [55] Patton,MQ(2002). Qualitative Research and Evaluation Methods.Thousand Oaks:CA:Sage. [56] Rich, Adrienne.(1995). of Woman Born:Motherhood as Experience and Institution, Virago Press Ltd. London. [57] Smith, Jeff (2012). "gender representation in Hollywood films, normalizing male dominance in films",This report was conducted by Chloe Beighley and Jeff Smith. [58] Thomas, David R. (2006). "A General inductive approach for Analyzing Qualitative Evaluation Data ", American Journal of Evaluation. Vol27. No. 2, pp 237- 246._||_
مرکز مطالعات و تحقیقات زنان دانشگاه تهران زن در فرهنگ و هنر 2538-3108 مرکز مطالعات و تحقیقات زنان دانشگاه تهران 124 10.22059/jwica.2016.60313 جامعه شناسی بازنمایی روابط درونی خانواده درپنج فیلم سینمای دهۀ 1380 ایران بازنمایی روابط درونی خانواده درپنج فیلم سینمای دهۀ 1380 ایران آقابابایی احسان استادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه اصفهان خادم الفقرایی مهوش کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی دانشگاه اصفهان 21 06 2016 8 2 171 192 20 11 2016 07 01 2017 Copyright © 2016, مرکز مطالعات و تحقیقات زنان دانشگاه تهران. 2016 https://jwica.ut.ac.ir/article_60313.html

روابط اعضای خانوادة ایرانی، متناسب با شرایط جدید، در سال‌های کنونی تغییر کرده و در حال شکل‌پذیری به گونه‌ای جدید است. سینمای ایران با خلق کلیشه‌هایی از روابط، شخصیت‌ها و موقعیت‌ها، نقش مهمی در برساخت ذهنی انسان ایرانی به روابط خانوادگی دارد. در همین زمینه، این مقاله به دنبال توصیف بازنمایی روابط عمودی و افقی اعضای خانواده در فیلم‌ها، تفسیر کنش‌های اعضای خانواده در موقعیت‌های بحران و حل مسئله و تفسیر پیوند وضعیت خانواده در فیلم‌ها با شرایط اجتماعی و سیاسی دهة هشتاد است. روش استفاده‌شده، تحلیل روایت است که با کمک نظریة چتمن سامان یافته و حجم نمونه متشکل از پنج فیلم شام آخر (1380)، تب (1382)، رؤیای خیس (1384)، کنعان (1386) و هفت دقیقه تا پاییز (1388) از دهة هشتاد است. نتایج حاکی از آن است که خانوادۀ بازنمایی‌شده، خانواده‌ای بحران‌زده است. کنش‏های خشونت‌آمیز و رخداد طلاق، این بحران را نمایندگی می‏کنند و فاصله‌گیری از نقش‏های سنتی و فردگرایی دلایل این بحران‌اند. در این بین، سینمای ایران در موقعیت‌های بحران به جای حل مسئلۀ مورد نظر، یا با بازگشت به سنت‌ها به شکل موقت، آن را به تأخیر می‌اندازند یا با ایجاد ابهام در روابط و نقش‌ها به تشدید بحران منجر می‌شود.

 بازنمایی تحلیل روایت خانواده دهۀ هشتاد سینمای ایران [1] آقابابایی، احسان (1391). «سوژه، میل و ایدئولوژی (مطالعۀ موردی: پنج فیلم سینمای ایران در دهه‌های چهل و پنجاه)»، پایان‌نامة دکتری، دانشگاه اصفهان، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی. [2] استم، رابرت (1393). مقدمه‌ای بر نظریۀ فیلم، گروه مترجمان به کوشش احسان نوروزی، تهران: سورۀ مهر، چ 3. [3] اعزازی، شهلا (1386). «روند نمایش خانواده در تلویزیون»، پژوهش‌های ارتباطی، ش 52، ص 7ـ34. [4] الیاسی، محمدحسین؛ پورنوروز، منیژه؛ محمدی‌مهر، غلامرضا (1386). «بررسی نمایش خانواده در سریال‌های ایرانی»، فصل‌نامۀ پژوهش‌های ارتباطی، س 14، پیاپی 51، ص135ـ153. [5] بدوی، فاطمه (1389). «بررسی روابط همسران در سینمای ایران و سنجش آن بر‌‌‌‌‌‌اساس اصول و معیارهای اسلامی (دهۀ 1388-1378)»، پایان‌نامة کارشناسی ارشد، گرایش مطالعات زنان، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس. [6] بوردیو، پیر (1380). نظریۀ کنش: دلایل عملی و انتخاب عقلانی، ترجمۀ مرتضی مردیها، تهران: نقش‌ و نگار. [7] بشیر، حسن؛ اسکندری، علی (1392). «بازنمایی خانوادۀ ایرانی در فیلم سینمایی یه حبه قند»، فصل‌نامۀ تحقیقات فرهنگی ایران، دورۀ 6، ش 2، ص143ـ161. [8] بهنام، جمشید (1384). تحولات خانواده: پویایی خانواده در حوزه‌های فرهنگی گوناگون، ترجمۀ محمدجعفر پوینده، تهران: ماهی، چ 2. [9] حق‌شناس، جعفر (1388). آسیب‌شناسی خانواده، تهران: مرکز امور زنان و خانواده ریاست جمهوری. [10] رازقی، نادر؛ اصلی اسلامی (1394). «مطالعۀ کیفی علت‌های تعارض در خانواده»، فصل‌نامۀفرهنگی تربیتی زنان و خانواده، س 10، ش32، ص53ـ72. [11] رضوی‌‌پور، عرفانه (1388). «بررسی عوامل جامعه‌شناختی و روان‌شناختی مؤثر بر پدیدۀ خشونت روانی علیه زنان در خانواده (مطالعۀ موردی شهری اصفهان)»، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه اصفهان. [12] راغب، محمد (1391). دانش‌نامة روایی، گروه مترجمان، تهران: علم. [13] راودراد، اعظم (1378). «جامعه‌شناسی و سینما: تبیین فیلم و جامعه»، فارابی، ش 34. [14] ساروخانی، باقر (1375). مقدمه‌ای بر جامعه‌شناسی خانواده، تهران: سروش، چ 2. [15] سال‌نامۀ آماری کشور 1385 و 1389، فصل نوزدهم: هزینه و درآمد خانوار، برگرفته از درگاه ملی آمار ( www.amar.org.ir) در تاریخ 23/2/1395. [16] سرایی، حسن (1385). «تداوم و تغییر خانواده در جریان گذار جمعیتی ایران»، نامة انجمن جمعیت‌شناسی ایران، ش2، ص37ـ60. [17] سروی زرگر، محمد (1390). «نشانه‌شناسی بازنمایی خانواده در آگهی‌های بازرگانی تلویزیون»، فصل‌نامۀ پژوهش‌های ارتباطی، س 18، ش 3، پیاپی 67، ص33ـ62. [18] سلطانی گردفرامرزی، مهدی؛ محمدی، فاطمه (1392). «شیوه‌های بازنمایی مصرف در فیلم‌های سینمایی دورة سازندگی»، راهبرد فرهنگ، ش 24، ص31ـ63. [19] سلطانی گردفرامرزی، مهدی؛ پاکزاد، احمد (1395). «بازنمایی طلاق در سینمای دهۀ هشتاد ایران»، مطالعات فرهنگ ارتباطات، س 17، ش 33، ص 79ـ107. [20] شالچی، وحید (1392). «سرکوب نشانه‌شناختی خانوادۀ سنتی در سینمای ایران: بررسی موردی سینمای پر‌مخاطب سال‌های 1380 تا 1385»، مطالعات جنسیت و خانواده، س اول، ش اول، ص93ـ116. [21] شاهنوشی، مجتبی؛ تاکی، علی (1390). «تحلیل محتوای سه‌گانه مهرجویی (لیلا، سارا و بانو) پیرامون نقش زن در خانواده»، فصل‌نامۀ جامعه، فرهنگ و رسانه، س اول، ش اول، ص 87ـ107. [22] صادق‌فسایی، سهیلا؛ کریمی، شیوا (1385). «تحلیل جنسیتی بازنمایش ساخت خانواده در سریال‌های تلویزیونی ایرانی (بررسی سریال‌های گونة خانوادگی سال 1383)»، مطالعات زنان، س 4، ش 3، ص83ـ109. [23] صفری، فاطمه (1388). «تحلیل نشانه‌شناختی نهادهای اجتماعی در سینمای رسول صدرعاملی»، مجلۀ جامعه‌شناسی ایران، دورۀ 9، ش 1و 2، ص 102ـ126. [24] غیاثی، پروین؛ روستا، لهراسب؛ براری، مرضیه (1390). «بررسی عوامل اجتماعی درخواست طلاق در بین شهروندان زن شیرازی»، فصل‌نامةعلمی پژوهشی جامعه‌شناسی زنان، س 2، ش 3، ص 163ـ188. [25] فرح‌دوست، فرشته؛ رفیعی‌راد، راحله (1388). «نگاهی بر وضعیت خانواده با رویکرد فمنیسم»، کتاب ماه علوم اجتماعی، ش 21، ص92ـ101. [26] فرهمند، مهناز؛ خرم‌پور، یاسین؛ پارساییان، زهره؛ ماندگاری، فرزانه (1393). «تأثیر مؤلفه‌های نوگرایی در حمایت خویشاوندی خانواده‌های شهر یزد»، فصل‌نامۀ تحقیقات فرهنگی ایران، دورۀ 7، ش 3، ص 149ـ177. [27] گیدنز، آنتونی (1389). جامعه‌شناسی، ترجمة منوچهر صبوری، تهران: نی، چ 24. [28] محمدپور، احمد (1388). «نمونه‌گیری در تحقیقات کیفی: سنخ‌ها و روش‌ها»، مجلۀ علوم تربیتی، دانشگاه شهید چمران، دورة 5، ش 4، ص131ـ164. [29] محمودی، بهارک (1393). «اسطورۀ خانواده، جدال در میدان بازنمایی: مطالعه‌ای مقایسه‌ای میان اشکال بازنمایی خانواده در سینما و تلویزیون»، فصل‌نامۀ جامعه، فرهنگ و رسانه، س4، ش 13، ص 130ـ113. [30] معینی‌فر، حشمت‌السادات؛ محمدخانی، نجمه (1390). «بازنمایی الگوی مصرف یک خانوادۀ امریکایی: سیمسون‌ها در اوقات فراغت»، فصل‌نامۀ تحقیقات فرهنگی، دورة 4، ش اول، ص 105ـ128. [31] منادی، مرتضی (1385). جامعه‌شناسی خانواده: تحلیل روزمرگی و فضای درون خانواده، تهران: دانژه. [32] موحدی، محمدباقر؛ حیدری، حسین (1390). «بازنمایی دین در سینمای ایران: تحلیل محتوای کیفی فیلم سینمایی طلا و مس»، فصل‌نامۀ دین و رسانه، ش 4، ص 69ـ89. [33] نقیب‌السادات، سیدرضا؛ صابری، مینا (1392). «بازنمایی تحکیم روابط زناشویی در سینمای دهة سوم انقلاب اسلامی»، علوم اجتماعی، ش62، ص84ـ90. [34] ناجی، زهرا (1389). «بررسی ماهیت و مکانیسم شکل‌گیری دوستی‌های بین دو جنس در میان دانشجویان دانشگاه گیلان»، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه گیلان. [35] نولان، پاتریک؛ لنسکی، گرهارد (1380). جامعه‌های انسانی، ترجمۀ ناصر موفقیان، تهران: نی. [36] وبستر، لئونارد؛ مراتو، پاتریسیا (1395). کاربرد پژوهش روایت به‌مثابۀ روش تحقیق کیفی، ترجمۀ احسان آقابابایی و داوود زهرانی، اصفهان: جهاد دانشگاهی. [37] هال، استوارت (1391). معنا، فرهنگ و زندگی اجتماعی، ترجمۀ احمد گل‌محمدی، تهران: نی. [38] Bal, M. (1997). ‘Narratology: Introduction to the Theory of Narrative’, University of Toronto Press, Toronto Buffalo London, Second Edition. [39] Berghahn, D. (2013). ‘Far Flung Families in Film: The Diasporic Family in Contemporary European Cinema’, Edinburgh University Press. [40] Chatman, S. (1978). ‘Story and Discourse, Narrative Structure in Fiction and Film’, Cornell University Press, Ithaca & London. [41] Chopra-Gant, M. (2006). ‘Hollywood Genres and Post war America: Masculinity, Family and Nation in Popular Movies and Film Noir’ , I. B. Tauris Publishers, London and New York. [42] Cunningham, A. Jaffe, P.G. Baker, L. Dick, T. Malla, S. Mazaheri, N. & Passion, S. (1998). ‘Theory Drived Explanation of Male Violence against Female Partners: Literature Update and Related Implications for Treatment and Evaluation. London Family Court Clinic. [43] Han, Q. (2015). ‘The portrayal of family in early Chinese melodrama films’, Critical Arts, 29:3, 419-436. [44] Huberman, M (1995). ‘Working with life-history narratives’, in H. McEwan, K. Egan (eds) Narrative in Teachng, Learning and Research, New York: Teachers College Press. [45] Igbo, Awopetu, Okwori, (2014). ‘Relationship between Duration of Marriage, Personality Trait, Gender and Conflict Resolution Strategies of Spouses’ Procedia, Social and Behavioral Sciences 190. [46] Iles, T. (2007). ‘Families, Fathers, Films: Changing Images from Japanese Cinema’ in Japanstudien, volume 19, pp 189-206. [47] Maltezos, C. (2011). ‘The Return of the 1950s Nuclear Family in Films of the 1980s’, Master Thesis of Liberal Arts, University of South Florida. [48] MacKinnon, K. (2004). ‘The Family in Hollywood Melodrama: Actual or Ideal?’, Journal of Gender Studies, 13:1, 29-36. [49] Tanner, L. Haddock, Sh. Zimmerman, T. & Lund, L. (2003). Images of Couples and Families in Disney Feature-Length Animated Films, The American Journal of Family Therapy, 31:5, 355-373. [50] Vaughan, H. (2014). ‘Reimagining the Family in French and Quebecois Cinema’ A dissertation of PhD of Philosophy in French and Francophone Studies, University Of California, Los Angeles._||_
مرکز مطالعات و تحقیقات زنان دانشگاه تهران زن در فرهنگ و هنر 2538-3108 مرکز مطالعات و تحقیقات زنان دانشگاه تهران 124 10.22059/jwica.2016.60314 روانشناسی پیش بینی اعتیاد به شبکه های اجتماعی براساس احساس تنهایی و عزت نفس در دانشجویان دختر پیش بینی اعتیاد به شبکه های اجتماعی براساس احساس تنهایی و عزت نفس در دانشجویان دختر نعامی عبدازهرا دانشیار دانشگاه شهید چمران اهواز نوری ثمرین شهرام مربی دانشگاه آزاد اسلامی واحد دزفول 21 06 2016 8 2 193 204 09 07 2016 11 01 2017 Copyright © 2016, مرکز مطالعات و تحقیقات زنان دانشگاه تهران. 2016 https://jwica.ut.ac.ir/article_60314.html

 با توجه به علاقۀ گستردۀ دانشجویان به شبکه‌های اجتماعی، بررسی ویژگی‌های کاربران به‌منزلۀ پیشایندهای اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی اهمیت ویژه‌ای دارد. هدف از پژوهش حاضر، بررسی نقش احساس تنهایی و عزت نفس در پیش‌بینی اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی در دانشجویان دختر است. پژوهش حاضر، از نوع همبستگی است. نمونه‌ای به تعداد 335 دانشجوی دختر با استفاده از روش نمونه‌برداری خوشه‏ای مرحله‌ای انتخاب شدند و به وسیلۀ مقیاس‌های احساس تنهایی اجتماعی‌ـ عاطفی بزرگسالان (SELSA-S )، عزت نفس روزنبرگ (RSES) و پرسش‌نامۀ محقق‌ساختۀ اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی ارزیابی شدند. داده‌ها از طریق روش‌های رگرسیون چندگانه و همبستگی پیرسون تحلیل شد.نتایج نشان داد که بین احساس تنهایی (001/0 P<,36/0 R=) و عزت نفس ( 001/0 P<,26/0- R=) با اعتیاد به شبکة اجتماعی مجازی رابطۀ معنادار وجود دارد. افزون بر این، بین ابعاد احساس تنهایی و اعتیاد به شبکه‏های اجتماعی رابطۀ مثبت و معناداری وجود دارد. براساس تحلیل رگرسیون چندگانه، احساس تنهایی (345/0 =β) و عزت نفس (244/0- =β) می‌توانند اعتیاد به شبکه‏‏های اجتماعی مجازی را به‌طور معنادار پیش‌بینی کنند. نتایج دیگر نشان داد که ابعاد سه‌گانۀ احساس تنهایی به ترتیب (خانوادگی، رمانتیک و اجتماعی) پیش‌بینی‌کنندۀ قوی برای اعتیاد به شبکه‏ها‏ی اجتماعی هستند.

 احساس تنهایی اعتیاد شبکه اجتماعی عزت نفس [1] ابراهیم‌پور، سمیرا؛ خزایی، کامیان (1391). «آسیب‌های نو‌پدید؛ شبکه‌های اجتماعی مجازی در کمین خانوادۀ ایرانی»، نخستین کنگرۀ ملی فضای مجازی و آسیب‌های اجتماعی نوپدید، تهران: وزارت تعاون و کار و رفاه اجتماعی. [2] حسین‌‌زاده، علی‌اصغر؛ سپاه‌منصور، مژگان (1390). «رابطۀ حمایت اجتماعی و عزت نفس با سبک‌های هویت دانشجویان»، پژوهش‌های روان‌شناسی اجتماعی، 1، ص 74ـ88. [3] جوکار، بهرام؛ سلیمی، عظیمه (1390)، «ویژگی‌های روان‌سنجی فرم کوتاه مقیاس احساس تنهایی اجتماعی و عاطفی بزرگسالان»، مجلۀ علوم رفتاری، 4، ص311ـ317. [4] محمدی، نوراله (1384). «بررسی مقدماتی اعتبار و قابلیت اعتماد مقیاس حرمت خود روزنبرگ»، فصل‌نامۀ روان‌شناسان ایرانی، 1 (4)، ص313ـ320. [5] نوری ثمرین، شهرام؛ نرگسی، فریده (1392). «رابطۀ ابعاد الکسی تیمیا با احساس تنهایی و مقایسۀ آن‌ها در دانشجویان پسر و دختر»، فصل‌نامۀ جنتاشاپیر، 4، ص184ـ192. [6] Abraham,A. Hassanien, A.E.(2010). Computational Social Networks: Tools, perspectives and Analysis, Springer Verlag, London. [7] Clayton, R.B.Osborne,R.E.Miller,B.K.Oberle,C.D.(2013). Loneliness, anxiousness, and substance use as predictors of Facebook use. Computers in Human Behavior 29, PP 687–693. [8] Ellison NB, Steinfield, C, Lampe C. (2007).The benefits of Facebook “friends”: Social capital and college students’ use of online social network sites. J Comput-Mediat Comm. Avaiable online: http://jcmc.indiana.edu/vol12/issue4/ellison.html. [9] Gebauer, J. E., Riketta, M., Broemer, P., & Maio, G. R. (2008). "How much do you like your name?" An implicit measure of global self-esteem. Journal of Experimental Social. [10] Griffiths MD.(2005). A components model of addiction within a biopsychosocial framework. J Subst Use; 10: PP 191–197. [11] Henrich,L.M.Gullone,E.(2006). The clinical significance of loneliness: A literature review. Clinical Psychology Review 26, PP 695–718 [12] Hong,F.Y.,Huang,D.H.Lin,H.Y.,& Chiu,S.L.(2014). Analysis of the psychological traits, Facebook usage, and Facebook addiction model of Taiwanese university students. Telematics and Informatics, 31,4, PP 597-606. [13] Ingvadottir,A.V.(2014). The Relationship between Facebook Use and Loneliness: A Comparison Between High-School Students and University Students.BSC thesis in Psychology. Reykjavik University. [14] Kuss, D., & Griffiths, M. (2011). Online social networking and addiction – A review of the psychological literature. International Journal of Environmental Research and Public Health, 8, PP 3528–3552. [15] Lang A, Potter RF, Bolls PD. (2009).Where psychophysiology meets the media: Taking the effects out of mass communication research. In: Bryant J, Oliver MB, editors. Media Effects: Advances in Theory and Research. Routledge Taylor and Francis Group; New York, NY, USA. pp. 185–206. [16] Mahajan,R.(2013). Narcissism, loneliness and social networking site use: relationships and differences. AP J Psychol Med; 14(2): PP 134-40. [17] Milosevic,J. Zezelj,I.L.(2014). Psychological predictors of addictive social networking sites use: The case of Serbia. Computers in Human Behavior,32, PP 229-234. [18] Naderi, H. Rohani,A.Aizan,T.,Sharir,J.(2009). Self-esteem, gender and academic achievement of undergraduate students. American Journal of Scientific Research,2, PP 26-37. [19] Ozgur,H.(2013).,Analyzing the relationship between social networking addiction, interaction anxiousness and levels of loneliness of pre-service teachers. International Journal of Human Sciences,10,2, PP 667-690. [20] Pelling, E. L., & White, K. M. (2009). The theory of planned behavior applied to young people's use of social networking Web sites. CyberPsychology & Behavior, 12(6), PP 755-759. [21] Ross C, Orr ES, Sisic M, Arseneault JM, Simmering MG, Orr RR.(2009). Personality and motivations associated with Facebook use. Comput Hum Behav.;25: PP 578–586. [22] Skues,J.Wiliams.B.L.,&Wise.(2012). The effects of personality traits, self-esteem, loneliness, and narcissism on Facebook use among university students. Computers in Human Behavior,28,6, PP 2414-2419. [23] Sponcil,M. P. Gitimu,P(2011).Use of social media by college students: Relationship to communication and self-concept,” Journal of Technology Research,. 1,. 2, PP 1–13. [24] Subramanian,R.Wise,K.davis,D.bhandari,M.,& Morris,E.(2014). The relative contributions of implicit and explicit self-esteem to narcissistic use of Facebook. Computers in Human Behavior 39, PP 306–311. [25] Subrahmanyam K, Reich SM, Waechter N, Espinoza G. (2008).Online and offline social networks: Use of social networks by emerging adults. J Appl Dev Psychol;29: PP 420–433. [26] Sussman S, Leventhal A, Bluthenthal RN, Freimuth M, Forster M, Ames SL.(2011). A framework for specificity of the addictions. Int J Environ Res Public Health. 8: PP 3399–3415. [27] Sancak-Aydin, G.Muyan,M.,Demir, A.(2013).The investigation of Facebook usage purposes and shyness, loneliness. Procedia-Social and Behavioral Sciences,93, PP 737-741. [28] Tasghini,S.Siedleki,K.L.(2013). A mixed method approach to examining Facebook use and its relationship to self-esteem. Computers in Human Behavior,29,3, PP 827-832. [29] Valkenburg PM, Peter J, Schouten AP.(2006). Friend networking sites and their relationship to adolescents’ well-being and social self-esteem. CyberPsychol Behav.;9: PP 584–590. [30] Wilson K, Fornasier S, White KM. (2010).Psychological predictors of young adults’ use of social networking sites. Cyberpsychol Behav Soc Network.;13: PP 173–177._||_
مرکز مطالعات و تحقیقات زنان دانشگاه تهران زن در فرهنگ و هنر 2538-3108 مرکز مطالعات و تحقیقات زنان دانشگاه تهران 124 10.22059/jwica.2016.60315 جامعه شناسی بررسی رابطۀ بین موقعیت محله و احساس امنیت اجتماعی زنان (مقایسۀ تطبیقی دو محلۀ ونک و سرآسیاب) بررسی رابطۀ بین موقعیت محله و احساس امنیت اجتماعی زنان (مقایسۀ تطبیقی دو محلۀ ونک و سرآسیاب) اعظم آزاده منصوره دانشیار گروه جامعه‌شناسی دانشگاه الزهرا(س) قاضی نژاد مریم دانشیار گروه جامعه‌شناسی دانشگاه الزهرا(س) صادقی ولنی آرزو کارشناس ارشد پژوهش علوم اجتماعی دانشگاه الزهرا(س) 21 06 2016 8 2 205 224 18 10 2016 14 01 2017 Copyright © 2016, مرکز مطالعات و تحقیقات زنان دانشگاه تهران. 2016 https://jwica.ut.ac.ir/article_60315.html

با ورود به هزارۀ جدید، جهان شاهد رشد جمعیت و شهرنشینی، به‌ویژه در کشورهای در حال توسعه بوده ‏است. این روند موجب توسعۀ شهرنشینی، گسترش کلان‏شهرها و پیچیده‏تر شدن روابط اجتماعی شده ‏است. ظهور چنین شهرهایی همراه با بروز مسائل مختلف شهری، از قبیل: گسترش حاشیه‌نشینی، افزایش جرایم اجتماعی و در‌مجموع کاهش امنیت اجتماعی بوده است. در این میان، زنان دغدغه‏های خاص خود را دارند. این مطالعه در‌صدد بررسی عوامل مؤثر بر احساس امنیت اجتماعی زنان ساکن در محلات ونک و سرآسیاب است. مدل نظری تحقیق (با الهام از دیدگاه‏ نظریه‏پردازانی همچون گیدنز، پارسونز، اسکوگان و پین) از مجموعه‏ای از متغیرهای اثرگذار بر احساس امنیت در محله تشکیل شده ‏است. این متغیرها شامل متغیر موقعیت محله به‌منزلۀ متغیر مستقل و نظم و اعتماد به‌منزلۀ متغیر پیوند‌دهندۀ موقعیت محله و احساس امنیت‌اند. به منظور بررسی تجربی مدل تحقیق، از روش پیمایش و تکنیک پرسش‌نامه به‌عنوان ابزار جمع‏آوری اطلاعات استفاده شده است. جمعیت نمونۀ این پژوهش با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چند‌مرحله‏ای انتخاب شد که متشکل از 270 نفر از زنان ساکن در محلۀ ونک و سرآسیاب است. نتیجه بیانگر تفاوت احساس امنیت زنان براساس موقعیت محله است. نتایج ضریب رگرسیونی چند‌متغیره نشان داد در هر دو محله، موقعیت محله در ابعاد کالبدی‌ـ فیزیکی و غیرکالبدی‌ـ اجتماعی و اعتماد بین‏شخصی بر احساس امنیت ساکنان تأثیرگذار است و آنچه سبب تمایز احساس امنیت در این دو محله می‏شود، اثر نظم فیزیکی (بتا 51درصد)، اعتماد تعمیم‌یافته (بتا 15درصد) و اعتماد بنیادی (بتا 10درصد) در محلۀ ونک و نظم اجتماعی (بتا 27درصد) در محلۀ سرآسیاب است.

 احساس امنیت اعتماد محله موقعیت نظم [1[ افشار، زین‌العابدین (1385). «امنیت اجتماعی زنان در شهر تهران»، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم اجتماعی دانشگاه تهران. [2[ تانکیس، فران (1390). اعتماد و سرمایۀ اجتماعی، ترجمۀ محمد‌تقی دلفروز، تهران: پژوهشکدۀ مطالعات فرهنگی و اجتماعی. [3[ جیکوبز، جین (1388). مرگ و زندگی شهرهای بزرگ امریکایی، ترجمۀ حمیدرضا پارسی و آرزو افلاطونی، تهران: دانشگاه تهران. [4[ چلبی، مسعود (1386). جامعه‌شناسی نظم، تهران: نی، چ 4. [5[ رحمتی، محمد‌مهدی (1389). «جامعه‌شناسی خشونت ورزشی»، تهران: علمی و فرهنگی. [6[ رضوان، علی؛ فتحی، منصور (1390). «بررسی عوامل مرتبط با احساس ناامنی در محلات شهری؛ در ناحیۀ 3 منطقۀ 17شهرداری تهران»، فصل‌نامۀ علمی‌ـ پژوهشی رفاه اجتماعی، س 12، ش45. [7[ ستوده، سارا (1390). «بررسی امنیت شهروندان در محلات شهری (نمونۀ موردی: محلۀ جلفه در اصفهان)»، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد رشتۀ شهرسازی گرایش برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای، دانشگاه هنر اصفهان. [8[ صانعی، پرویز (1385). جامعه‏شناسی ارزش‏ها، تهران: جار. [9[ صدیق سروستانی، رحمت‌الله (1382). «بهنجار نظم و نابهنجار رفتار»، فصل‌نامۀ دانش انتظامی، ش1، ص53. [10[ صمدی بگه‌جان، جمیل (1384). «امنیت اجتماعی در شهر سنندج»، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، رشتۀ جامعه‌شناسی دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه تهران، ص34.  [11[ عباسی اسفجیر، علی‌اصغر؛ رحمانی فیروزجاه، علی (1389). «محله‏ها و روابط همسایگی، مکانیسمی ساختاری در ایجاد جرم بر‌اساس رویکرد بی‌سازمانی اجتماعی سپمسون و گراوز در تبیین انحرافات اجتماعی»، فصل‌نامۀ تخصصی علوم اجتماعی، دورۀ 2، ص56. [12[ عربی، ف. (1384). بررسی امنیت اجتماعی از دیدگاه شهروندان هشت شهر (تهران، همدان، ارومیه، شیراز، کرمان، یزد، اصفهان، مشهد)، در مجموعه مقالات همایش امنیت اجتماعی، ج3، تهران: آشنایی. [13[ قجری، حسینعلی (1385). «دلالت‌های فرهنگی و اجتماعی سازمان‌های محله‌ای برای نظم اجتماعی»، فصل‌نامۀ پژوهشکدۀ فرهنگ و هنر، ش2، ص22. [14[ فرشادفر، یاسین؛ نیازی، محسن (1389). «رابطۀ بین هویت اجتماعی و احساس امنیت زنان (مطالعۀ موردی زنان مناطق شمال (1و2) و جنوب (19و20) شهر تهران»، فصل‌نامۀ مطالعات جامعه‌شناختی ایران (علمی‌ـ پژوهشی)، ش 3، ص61ـ78. [15[ مختاری، مریم و همکاران (1391). «بررسی عوامل اجتماعی و فرهنگی مؤثر بر احساس امنیت اجتماعی در شهر یاسوج»، فصل‌نامۀ پژوهش‏های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی، ش2، ص21ـ40. [16[ مدنی‌پور، علی (1379). طراحی فضای شهری، ترجمۀ فرهاد مرتضایی. تهران: شرکت پردازش و برنامه‌ریزی شهری. [17 [ معین، محمد (1381). فرهنگ معین، تهران: دانشگاه تهران. [18[ نوروزی، فیض‌اله؛ فولادی‌سپهر سارا (1392). «بررسی احساس امنیت اجتماعی زنان 15ـ29 سالۀ شهر تهران و عوامل مؤثر بر آن»، فصل‌نامۀ راهبرد، ش 53، زمستان. [19[ نویدنیا، منیژه (1383). «درآمدی بر امنیت اجتماعی»، فصل‌نامۀ مطالعات راهبردی، س 6، ش اول. [20[ ورسلی، پیتر (1378). نظم اجتماعی در نظریه‏های جامعه‏شناسی، ترجمۀ سعید معیدفر، تهران: مؤسسۀ فرهنگی انتشاراتی تبیان. [21[ هاگت، پ. (1379). جغرافیا؛ ترکیبی نو (جلد دوم)، ترجمۀ شاپور گودرزی‌نژاد، تهران: سمت. [22] Austin, D. M., & Furr, L.M., Spine, M. (2002). The Effects of Neighborhood Conditions on Perceptions of Safety, Journal of Criminal Justice, 30(5): 417-427. [23] Batt, P. J. (2008). Building Social Capital in network, Industrial Marketing Management, pp: 487-491. [24] Barton, H. et al. (2003). Shaping neighborhoods, newyork, Spon press,pp:71. [25] Baur, J. (2007). fear of crime the impact of age, victimization , perceived vulnerability to victimization and neighborhood characteris, A vailable frome www.Acpr.Gov.au/pdf/ACPR-16. [26] Bell, w. (1998). Women and community safety .south Australlia,bell Planning,Journal of research in crime and delinquency,vol 40. [27] Ferquson, k. M., & Mindel, C. lt (2007). Modelling fear of crime in Dallas neighborhoods:A test of social capital theary, crime and Deliquency, No:53, pp:322-349. [28] Hinkle, J, C. (2005).the ampact of Disorder on fear of crime:A test of the first link of Broken windows, Master of Art Dissertation.university of Maryland. [29] Malcom, A. (1998). Fear is Target in this War an crime, New York times, March24. [30] Pain, R. H. (1997). Social geographies of women's fear of crim, Transactions of the institute of British Geographers New Series,22(2), pp:231-244. [31] Rubal, M., & Voces, C. (2007). Aonficence in Institutions and Social trust, Paper prepared for the ECPR joint session, Helsinki, finland Escolar Galega de administracion Publica Rua de Madrid ,pp:2-4. [32] Sampson, R. J. et al. (1997). Neighborhoods and violent crime: A multinevel study of collective efficacy, scince No.9,pp:18-24. [33] Stanko, E. (1992). Gender, personal softy and fear of crime, Journal of Women and criminal, vol20,No6.  _||_
مرکز مطالعات و تحقیقات زنان دانشگاه تهران زن در فرهنگ و هنر 2538-3108 مرکز مطالعات و تحقیقات زنان دانشگاه تهران 124 10.22059/jwica.2016.60316 باستان شناسی بازنمایی الهة آناهیتا در شواهد باستان‌شناختی بازنمایی الهة آناهیتا در شواهد باستان‌شناختی افخمی بهروز استادیار گروه باستان‌شناسی دانشگاه محقق اردبیلی فرج زاده صبا فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد باستان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی حسینی نیا سید مهدی دانشجوی دکتری باستان‌شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی 21 06 2016 8 2 225 248 14 06 2016 19 11 2016 Copyright © 2016, مرکز مطالعات و تحقیقات زنان دانشگاه تهران. 2016 https://jwica.ut.ac.ir/article_60316.html

آب در ایران باستان بسیار ارجمند بوده است. برای پاسداری و محافظت از آب، چند ایزد وجود داشته که آناهیتا محبوب‌ترین آن‌ها به‌شمار می‌آمد. محبوبیت و جایگاه آناهیتا را با بررسی در آثار هنری ایران باستان می‌توان مشاهده کرد. بی‌تردید، وجود و استمرار باورهای اساطیری و مذهبی برآمده از دل فرهنگ و تاریخ ایرانی، مهم‌ترین عامل حضور همیشگی آناهیتاست. بنابراین، نقش آناهیتا نه‌تنها به‌‌منزلۀ عنصری تجسمی در هنر، که بیشتر دربردارندة مفاهیمی نمادی و بنیادین بوده است. این تحقیق، به تجزیه‌وتحلیل تجسمی نقوش آناهیتا و توصیف فضاها و ترکیبات تصویری آن در هنر ادوار تاریخی ایران باستان از قبیل مهرها، سکه‌ها، نقوش برجسته‌ها و ظروف فلزی در دوران ساسانی و مقایسه با مناطق و حوزه‌های فرهنگی دیگر پرداخته است. تحقیق از نوع کیفی و روش آن تحلیلی‌ـ تطبیقی است و چنین نتیجه گرفته می‌شود که هستی و وجود تاریخی آناهیتا متعلق به میراث معنوی ایرانی است که صرفاً از جنبۀ مادی از مناطق و حوزه‌های فرهنگی دیگر چون؛ بابل، فنیقیه، یونان و روم باستان تأثیر پذیرفته است.

 آناهیتا بازنمایی زنان شواهد باستان‌شناسی [1] اخوان‌اقدم، ندا (1391). «ستایش زندگی به‌عنوان باور زردشتیان نقش‌یافته بر ظروف فلزی ساسانی»، کیمیای هنر، س اول، ش 2، ص 15ـ30. [2] ارشاد، محمدرضا (1386)، گسترة اسطوره، تهران: هرمس. [3] آورزمانی، فریدون (1390). «منظر آسمانی (نگاهی به رازهای ماه در ایران باستان)»، مجلۀ منظر، ش 14، ص6ـ9. [4] باکاک، رابرت (1386). صورت‌بندی‌های فرهنگی جامعۀ مدرن، ترجمۀ مهران مهاجر، تهران: آگه. [5] بهار، مهرداد (1377). از اسطوره تا تاریخ، به ویراستاری ابوالقاسم اسماعیل‌پور، تهران: چشمه. [6] پوپ، آرتور؛ اکرمن، فیلیس (1387). سیری در هنر ایران (از دوران پیش ‌از تاریخ تا امروز)، تهران: علمی و فرهنگی. [7] تفصلی، احمد (1383). تاریخ ادبیات پیش از اسلام، به کوشش ژاله آموزگار، تهران: سخن. [8] توحیدی، فائق (1379). فن و هنر سفال‌گری، تهران: سمت. [9] جوادی، شهره (1385). «سنگ‌نگارۀ خسرو پرویز در طاق بستان»، مجلۀ باغ نظر، ش 6، ص 49ـ61. [10] حرم پناهی، ریحانه (1381). «ایزدبانوان، اهوراییانی ماندگار»، کتاب ماه هنر، صص 122ـ127. [11] حیدری، نادر (1383). «بررسی تطبیقی حجاری‌های دورۀ هخامنشی با حجاری‌های دورۀ ساسانی در کرمانشاه»، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد رشتۀ پژوهش هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران. [12] داندامایف، م.آ (1352). ایران در دورۀ نخستین پادشان هخامنشی، ترجمۀ روحی ارباب، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب. [13] دریایی، تورج (1387). «زنان در دورۀ هخامنشی»، مجلۀ باستان‌شناسی و تاریخ، س 22 و 21، ش اول و دوم، ص 50ـ59. [14] دورانت، ویل (1365)، تاریخ تمدن (یونان باستان)، ترجمۀ امیرحسین آریان‌پور، فتح‌الله مجتبائی و هوشنگ پیرنظر، تهران: سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی. [15] دولوز، ژیل (1389). افلاطون و وانموده، نمونه‌هایی از نقد پسامدرن سرگشتگی نشانه‌ها، ترجمۀ مانی حقیقی، تهران: مرکز، چ 6. [16] رسولی، آرزو (1391). «آناهیتا در پارس (تحول مفاهیم، مناسک و سازمان دینی در عصر ساسانی)»، رسالۀ دکتری رشتۀ تاریخ، دانشگاه تهران، تهران. [17] رضائی، ایرج (1389). «نگاهی تحلیلی به نقوش نمادین و نمادهای آیینی در هنر هخامنشی»، مجلۀ پیام باستان‌شناس، س 7، ش 14، ص 101ـ114. [18] رضی، هاشم (1381). دانش‌نامۀایران باستان، ج 1، تهران: سخن. [19] زارفا، میشل (1384). اسطوره و رمان: جهان اسطوره‌شناسی، ترجمۀ جلال ستاری، تهران: مرکز، چ 2. [20] ستاری، رضا؛ خسروی، سوگل (1392)، «بررسی خویش‌کاری آناهیتا و سپندارمذ در اسطوره و پیوند آن با پیشینۀ مادرسالاری»، فصل‌نامۀ ادبیات عرفانی و اسطوره‌شناختی، س 4، ش 12، ص 98ـ327. [21] شریفیان، مهدی؛ اتونی، بهزاد (1390). «کهن‌نمونۀ «آب» و کارکرد آن در اسطوره و حماسه»، فصل‌نامۀ علمی و پژوهشی زبان و ادب فارسی، س 3، ش 4، ص 311ـ 318. [22] شین دشت‌گل، هلنا (1382). «صورت آب»، کتاب ماه هنر، ش 57 و 58، ص 126ـ129. [23] صدر نوری، بابک (1391). «آبانگان یادمان ایزدبانوی آناهیتا»، ماه‌نامۀ ره‌آورد گیل، س 9، ش22، ص 112ـ115. [24] عادل‌زاده، پروانه؛ پاشایی فخری، کامران (1394). «بررسی انار در اساطیر و بازتاب آن در ادب فارسی»، فصل‌نامۀ تخصصی سبک‌شناسی نظم و نثر فارسی، س 8، ش 27، ص 112ـ115. [25] عفیفی، رحیم (1374). اساطیر و فرهنگ ایرانی در نوشته‌های پهلوی، مشهد: توس. [26] عبداللهی، فرشته، (1375). در باره آناهیتا، ادبیات و زبان‌ها چیستا- شمارۀ 126 و 127، 594-588. [27] فرنبغ دادگی(1390). بندهش، ترجمه از پهلوی به فارسی،  مهرداد بهار(گردآورنده)، چاپ چهارم، تهران، نشر توس. [28] کاظم‌زاده، پروین (1392). «تحلیلی بر دلایل شکل‌گیری اعتقاد به ایزدبانوان در ایران باستان»، پژوهش‌های ادیانی، س اول، ش2، ص 7ـ94. [29] گزیده‌های زادسپرم (1366). ترجمۀ راشد محصل، تهران: مؤسسۀ تاریخ فرهنگی. [30] گلدمن، برنارد؛ زیدی، محسن؛ عطایی، محمد‌تقی (1378). «پوشاک زنان در دورۀ ساسانی» (2)، مجلۀ باستان‌پژوهی، ش 5 و 6. ص 39ـ47. [31] گویری، سوزان (1385). آناهیتا در اسطوره‌های ایرانی، تهران: ققنوس. [32] مبینی، مهتاب؛ ابراهیم‌زاده، فرزام. «بی‌تا». «پژوهشی در نشانه‌های سیاسی و مذهبی سکه‌های ساسانی»، فصل‌نامۀ علمی و پژوهشی تاریخ، س 4، ش 12، ص 141ـ162. [33] مرادی غیاث‌آبادی، رضا (بی‌تا)، نوروزنامه (پنجاه گفتار در زمینۀ پژوهش‌های ایرانی) انتشارات نوید شیراز، تهران [34] معصومی، غلامرضا (1387). مقدمه‌ای بر اساطیر و آیین‌های باستانی جهان، تهران: سورۀ مهر،‌ چ 2. [35] مورتگات، آنتوان (1377). هنر بین‌النهرین باستان، ترجمۀ زهراباستی و محمود رحیم‌صراف تهران: سمت. [36] موسوی‌حاجی، رسول (1374). «پژوهشی در نقش‌برجسته‌های ساسانی»، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، رشتۀ باستان‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران. [37] نیکخواه، هانیه؛ پورمند، حسن‌علی (1390). «بازشناسی نمادهای بنیادین مؤثر در شکل‌گیری هالۀ تقدس»، کتاب ماه هنر، ش 154، ص52ـ63. [38] هال، جیمز (1383). فرهنگ نگاره‌ای تمادها در هنر شرق و غرب، ترجمۀ رقیه بهزادی، چ 2، تهران، فرهنگ معاصر. [39] هاوس، رزالین هرست (1388). بازنمایی و صدق، ترجمۀ امیر نصیری، تهران: فرهنگستان هنر، چ 2. [40]Curtis,V(2007)Religious iconography on ancient Iranian coins, biritish academy,133: pp.413-434.  [41] Eisenberg,j.Price,W.(2007) Art of the ancient world.New York: Royalathena,P69. [42]Freer|Sackler (2015;Ancient near eastern art, http://asia.si.edu/collection/ancientneareast.asp,(accessed 25 june 2015) [43]Grudeva,D(2015) The caryatids from the tomb in ginina mogila near sveshtari in Mediterranean context, Bulgarian e-Journal of Archaeology,pp. 91-108.  [44]Kenwright,S(2010), Clothing fit for a late roman lady.4p. [45]Ricl,M. 2002, The cult of the Iranian goddess anāhita in Anatolia before and after Alexander, Antiquiť vivante, 197-210 [46]Saadi-nejad,M(2013) Aredur sūrā anāhitā: an india European river goddess, Analytica iranica, 5:253-274 [47]Sebesta,J.( 1997)Womens costume and feminine civic morality.Gender & history,3:529-541. [48]Shenkar,M.( 2013)Agoddess or a queen? On the interpretation of the figure on the relief of narseh at naqš- e rostam, International instate of the classical world, 3614-633. [49]  THEOI GREEK MYTHOLOGY (2015); Greek and roman sculpture; http://www.theoi.com/gallery/s10.2.html,(accessed 15 Aprill 2015)._||_
مرکز مطالعات و تحقیقات زنان دانشگاه تهران زن در فرهنگ و هنر 2538-3108 مرکز مطالعات و تحقیقات زنان دانشگاه تهران 124 10.22059/jwica.2016.60317 فرهنگی تأثیر سرمایۀ اقتصادی بر وضعیت تأهل (مطالعۀ موردی: شهر بهشهر) تأثیر سرمایۀ اقتصادی بر وضعیت تأهل (مطالعۀ موردی: شهر بهشهر) موسائی میثم استاد گروه برنامه‌ریزی اجتماعی دانشگاه تهران فندرسی لیلاالسادات دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، تهران، ایران 21 06 2016 8 2 249 264 01 07 2016 02 01 2017 Copyright © 2016, مرکز مطالعات و تحقیقات زنان دانشگاه تهران. 2016 https://jwica.ut.ac.ir/article_60317.html

بدون تردید، واحد خانواده یکی از نهادهای مهم اجتماعی است که تقریباً در همۀ جوامع شناخته شده و به شکل‌های مختلفی وجود دارد. عوامل متعددی بر وضعیت تأهل افراد اثر دارد. در این مقاله، به دنبال یافتن پاسخی برای این مسئله هستیم که سرمایۀ اقتصادی چه تأثیری بر وضعیت تأهل دارد. جمعیت آماری این پژوهش را زنان و مردان متأهل و مجرد، که در تابستان 1391 در شهر بهشهر ایران ساکن بوده‌اند، تشکیل داده‌اند. حجم نمونه 400 نفر بود و نمونه‌ها به روش نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شدند. روش تحقیق پیمایشی است و اطلاعات با تکنیک مصاحبۀ رو‌در‌رو در قالب پرسش‌نامه گردآوری شد و برای داوری دربارۀ صحت و سقم فرضیه‌ها، از رگرسیون لُجستیک استفاده شد. یافته‌های تجربی نشان داد سرمایة اقتصادی تأثیر معناداری بر وضعیت تأهل افراد دارد؛ به این نحو کهبا افزایش سرمایة اقتصادی(به‌خصوص در میان زنان) در افراد، احتمال ازدواج‌کردن کاهش و احتمال باقی‌ماندن در وضعیت تجرد افزایش می‌یابد.

 خانواده سرمایة اقتصادی شهروندان بهشهر وضعیت تأهل [1] آلوین ای، تافلر (1389). موج سوم، ترجمۀ شهیندخت خوارزمی، تهران: فاخته. [2] برناردز، جان (1390). درآمدی به مطالعات خانواده، ترجمۀ حسین قاضیان، تهران:نی. [3] بودون، ریمون (1370). منطق اجتماعی، ترجمۀ عبدالحسین نیک‌گهر، تهران: جاویدان. [4] بهنام، جمشید (1348). جمعیت‌شناسی عمومی، تهران: دانشگاه تهران. [5] حسینی، رضا، (1381). «جامعه‌شناسی جوانان: تحلیلی بر مشکلات جامعۀ جوان»، نشریۀ همشهری، ش:12902853. [6] شیخاوندی، داور (1386). «تحول ساختار و نقش خانواده در جوامع غربی»، مجلۀ رشد آموزشعلوم اجتماعی، دورۀ 10، ش 3. [7] صدیق اورعی، غلامرضا (1374).جامعه‌شناسی مسائل اجتماعی ایران، مشهد: جهاد دانشگاهی. [8] کاستلز، مانوئل (1389). عصراطلاعات: اقتصاد، جامعه و فرهنگ: قدرت هویت، مترجمان: احمد علیقلیان، افشین خاکباز، تهران: طرح نو. [9] کاظمی‌پور، شهلا (1385).«تحول سن ازدواج زنان در ایران و عوامل جمعیتی مؤثر بر آن»، پژوهش زنان، دورۀ 2، ش3، ص103ـ124. [10] گیدنز، آنتونی(1386). جامعه‌شناسی، ترجمۀ منوچهر صبوری، تهران:نی. [11] لوپز، خوزه؛ اسکات، جان (1385). ساخت اجتماعی، ترجمۀ حسین قاضیان، تهران: نی. [12] لوکاس، دیوید؛ پاول میر (1381). درآمدی بر مطالعات جمعیتی، ترجمۀ حسین محمودیان، تهران: دانشگاه تهران. [13] مجدالدین، اکبر (1386). «بررسی دلایل و آثار افزایش سن ازدواج دختران روستایی در آشتیان»،پژوهش‌نامۀ علوم انسانی، ش 53، ص 375ـ386. [14] محمودیان، حسین (1383). «سن ازدواج در حال افزایش: بررسی عوامل پشتیبان»، نامۀ علوم اجتماعی، ش 24، ص27ـ53. [15] مرکز آمار ایران (1395). [16] موسوی، سید اسماعیل؛ نوابی‌نژاد، شکوه؛ وحید، محمدکاظم (1387). «تأثیر روابط قبل از ازدواج بر تعارضات زناشویی در دانشجویان متأهل دانشگاه‌های دولتی شهر تهران»، تازه‌ها و پژوهش‌های مشاوره، ج6، ش 22، ص 27ـ40. [17] هلاکویی، فرهنگ (1365). جامعه‌شناسی امروز، تهران: انتشارات جلالی. [18] Amato, P. R. 2004, Tensions between institutional and individual views of marriage. Journal of marriage and family, 66 (4), PP 959-969. [19] Axinn, W. G. & Thornton, A. 1993, Mothers, children and cohabitation: Theintergenerational effects of attitudes and behavior. American Sociological Review, 58, PP 233-246. [20] Bourdieu, Pierre.1984, Distinction, Cambridge, Mass., Harvard university press. [21] Bourdieu, Pierre.1997,The forms of Capital in A. H. Halsey, Philip,Brown,Lauderweus, Amy stuart(eds) Education, Culture, Economy, society, London, Oxford University press. [22] Browne,K.2006, Introducing:Sociology,2eded, Polity press. [23] Bumpass, L. L. 1998, The changing significance of marriage in the United States. In K. O. Mason, N. Nilsuya, & M. Choe (eds.), The changing family in comparative perspective: Asia and the United States (pp. 63-79). Honolulu, HI: East-West Center. [24] Buss, D. M. 1989,Sex differences in human mate preferences: Evolutionary hypotheses tested in 37 cultures. Behavioral and Brain Sciences, 12, PP 1-49. [25] Buss, D. M., Shackelford, T. K., Kirkpatrick, L. A., &Larsen, R. J. 2001, A half century of mate preferences: The cultural evolution of values. Journal of Marriage, 63 (2), PP 491-503. [26] Cherlin, A. 2004, The deinstitutionalization of American marriage. Journal of marriage and family, 66(4), PP 848-861. [27] Choe, B. E, &Shin, H. 1996, State of family research and theory in Korea. Marriage&FamilyReview,22(1-2), PP 101-135. [28] Chowdhury, F. I., &Trovato, F. 1994, The role and status of women and the timing of marriage in five Asian countries.Journal of Comparative Fa- mily Studies, 25 (2), PP 143-159. [29] Connidis, I. A. 2001, Family and aging, Thousand oaks, CA: Sagal. [30] Giddens,A.2009, Sociology,6 thed, Polity press. [31] Givens, Benjamin, P. & Hirschman, Charles, 1994, Modernization and consanguineous marriage in Iran, Journal of marriage and the family, Vol.56, Issue, 4, P. 820. [32] Goldenberg, H. and Goldenberg, I. 1996, Counseling today family, New York, Book,Cool publishing company. [33] Good, William ,1963, World revolution and family patterns, New York Free Press. [34] Gutierrez, Domenech, M. 2008, The impact of the labour market on the timing of marriage and births in Spain. Journal of Population economy, 21, 83-110. [35] Hacker, D. 2006, Economic demographic and anthropmettic correlates of first marriage in the mid nineteenth-century, United State, Hacker@binghomton.edu. [36] HaghdoustAA,RouasK,Kameli J,L atifi NA.1996,A Study of Students attitude toward factors affecting marriage.Iranian Journal of psychiatry and clinical psychology (AndeeshehvaRaftar ).7(2): PP 20 – 29. [37] Hampolva, Dan, A. 2003, Marriage and educational attainment, A dynamic approach to first union formation. Czech sociological review, Vol.39, No.6. [38] Humes, C. 1998 ,Pierre Bourdieu: Reflexive practice, Internet. [39] Jew, C. 1994, Understanding the Japanese family structure from the Japanese perspective. Family Perspective, 28(4), PP 303-314. [40] Jones, W. G. 2002, The flight from marriage in sought-east and east as asian metacenter research paper seles. [41] Malhotra, Anju.,&Tsui, Amyong.1996,The role of modern norms and ideas.Marriage timing in Srilanka.Journal of Marriage and the Family, Vol.58, Issue 2, PP 476-490. [42] Manning, W. D., Longmore, M. A., & Giordano, P.C. 2007, The changing institution of marriage: dolescents' expectations to cohabit and to marry. Journal of Marriage and Family, 69, PP 559-575. [43] Mitchell,G.D.1959, Sociology:The Study of Social Systems,University Tutorial Press Ltd. [44] Morrall,P.2009, Sociology and Health: An Introduction ,2 eded ,Routledge. [45] Nguyen, Huv, Minh, 1997, Age at first marriage in Vietnam patterns and determinonts, Asia, Pacific, Population journal, Vol.9, No.2, PP. 49-74. [46] Ritzer,G.2012 , Sociology,1 eded,John Wiley & Sons Ltd. [47] Schaefer,R.T.2009, Sociology: A Brief Intruduction,9 thed,McGraw – Hill. [48] Schaefer,R.T.2012, Sociology,12thed,McGraw – Hill. [49] Schmitt,D.p.& Buss ,D.M. 2001,.Human mate poaching:Tactics and temptations. For infiltrating existing mateships. Journal of Personality and Social Psychology, 80(6),894-917. [50] Shackelford, T.K., Schmitt, D. P. & Buss, D. M. 2005, Universal dimensions of human mate preferences. Personality and Individual Differences, 39, 447-458. [51] Shukla, S. &Kapadia, S. 2007, Transition in marriage partner selection process: Are matrimonial advertisements an indication? Psychology and developing societies, 19(1), PP 37-54. [52] Smock, P. , Huang, P. , Manning, W.D. & Bergstrom, C. 2006, Why shack up? Motives to cohabit among young men and women in the United States. Paper presented at the Cornell Evolving Family Confrece, Ithaca, NY. [53] Stanley, S. Rhoades, G. &Markman, H. 2006, Sliding versus deciding: Inertia and the premarital cohabitation effect. Family Relations, 55, PP 499-509. [54]Stark,R.2007, Sociology,10 thed,ThomsonWadsworth. [55] Sullivan,T.J.2009,Intruduction to Social Problems,8 thed, Pearson Education, Inc. [56] Toro-Morn, M., &Sprecher, S. 2003,A cross-cultural comparison of mate preferences among university students; The United States vs. The People’s Republic of China (PCR). Journal of Comparative Family Studies, 34 (2), PP 151-171. [57] Turner,Jonathan H.1998,The Structure of Sociological Theory. Belmont, CA:Wadsworth publishing company. [58] Vang, G. T. 1994, Social development and family formation in China. Family Perspective, 28(4), PP 283-302. [59] Williams, J. 2007, Marriage and partnerships (in focus), Sociology Review, 17 (2), 34.  _||_
مرکز مطالعات و تحقیقات زنان دانشگاه تهران زن در فرهنگ و هنر 2538-3108 مرکز مطالعات و تحقیقات زنان دانشگاه تهران 124 10.22059/jwica.2016.60318 زبان عربی تحلیل گفتمان انتقادی اشعار زینب حبش تحلیل گفتمان انتقادی اشعار زینب حبش ملاابراهیمی عزت دانشیار دانشگاه تهران ابیاری قمصری محیا دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه تهران 21 06 2016 8 2 265 280 22 08 2016 09 01 2017 Copyright © 2016, مرکز مطالعات و تحقیقات زنان دانشگاه تهران. 2016 https://jwica.ut.ac.ir/article_60318.html

تحلیل گفتمان، روشی است که در بستر اندیشه‌های پست‌مدرن بسط و گسترش یافته است. الگوی سه‌وجهی نورمن فرکلاف در تحلیل گفتمان یکی از چارچوب‌های کاربردی‌ است که شامل توصیف: بررسی زبان‌شناختی متن، تفسیر: بررسی متن در سطح گفتمان‌های سازنده و مصرف‌کننده و تبیین: بررسی ارتباط گفتمان‌های سازندۀ متن با شرایط اجتماعی و سیاسی حاکم می‌شود. نگارندگان در این پژوهش، با استفاده از الگوی فرکلاف بر‌اساس رویکرد اجتماعی به تحلیل گفتمان انتقادی شعری زینب حبش پرداخته‌اند. همچنین، چگونگی پیوند آثار ادبی شاعر با شرایط مسلط بر جامعۀ اشغالی را واکاوی کرده‌ و به بررسی تعامل زبانی او با اوضاع خفقان‌آور حاکم پرداخته‌اند. دستاورد این پژوهش، تبیین گفتمان اشعار مقاومت و اثبات تأثیرپذیری آن از شرایط سیاسی و اجتماعی حاکم بر جامعۀ فلسطین است. زینب حبش تلاش دارد با تولید گفتمان انتقادی در شعر مقاومت، صدای هم‌وطنان خود در سرزمین‌های اشغالی باشد و بستر تعامل و برخورد میان گفتمان‌های سیاسی و اجتماعی موجود را برای ایجاد تغییر فراهم کند.

 رویکرد اجتماعی زینب حبش گفتمان انتقادی مقاومت نورمن فرکلاف [1] آشوری، داریوش (1377). ما و مدرنیته، تهران: مؤسسۀ فرهنگی صراط. [2] آقا گلزاده، فردوس (1385). تحلیل گفتمان انتقادی، تهران: علمی فرهنگی. [3] آغا، یحیی زکریا (بی‌تا). إضاءات فی الشِّعر الفلسطینی المعاصر، دارالحکمه. [4] حبش، زینب (1995). أغنیة حب الوطن، قدس: دارالکاتب. [5] ــــــــــ (1994). الجرح الفلسطینی و براعم الدم، قدس: دارالکاتب. [6] ــــــــــ (1993). قولی للرمل، قدس، دار الکاتب. [7] ــــــــــ (1996). لا تقولی مات یا أمی، قدس: دارالکاتب. [8] ــــــــــ (1999). لأنه وطنی، رام‌اﷲ: مطبعة المستقبل. [9] ــــــــــ (1997). حفروا مذکراتی علی جسدی، رام‌اﷲ: مؤسسۀ العنقاء للتجدید والابداع. [10] حوت، محمود سلیم (1979). فی طریق المیثیولوجیا عند العرب، بیروت: دارالنهار، چ 2. [11] ریماوی، عزیزه ذیب (1998). مقابلة مع الشاعرة الفلسطینیة، دانشگاه بیرزیت. [12] زارعی متین، حسن (1388). مدیریت رفتار سازمانی پیشرفته، تهران: آگاه. [13] شوالیه، ژان؛ گرابران، آلن (1385- 1388). فرهنگ نمادها، ترجمۀ سودابه فضایلی، تهران: جیحون. [14] مجموعه مقالات دو هم‌اندیشی ترجمه‌شناسی (1383). به کوشش فرزانه فرحزاد، تهران: یلدا قلم. [15] ملاابراهیمی، عزت (1390).گاه‌شمار رویدادهاى تاریخ معاصر فلسطین، تهران: مجد. [16] میلز، سارا (1382). گفتمان، ترجمۀ فتاح محمدی، زنجان: هزاره سوم. [17] هاشمی، احمد (1999). جواهر البلاغه، به کوشش یوسف صمیلی، بیروت، المکتبة العصریه. [18] یارمحمدی، لطف‌اﷲ (1383). گفتمان‌شناسی رایج و انتقادی، تهران: هرمس. [19] یورگنسن، ماریان؛ فیلیپس، لوییز (1389). نظریه و روش در تحلیل گفتمان، ترجمۀ هادی جلیلی، تهران: نی. [20] Fairclough, Norman (1995). Critical Discourse Analysis, the Critical Study of Language, New York: Longman. [21] https://www. zeinab-habash.com قابل دسترسی در 29 نوامبر 2016_||_
مرکز مطالعات و تحقیقات زنان دانشگاه تهران زن در فرهنگ و هنر 2538-3108 مرکز مطالعات و تحقیقات زنان دانشگاه تهران 124 10.22059/jwica.2016.60319 پژوهش هنر بررسی آگاهی و درک زنان جوان تحصیل کرده به خرید و مصرف پایدار پوشاک (مطالعۀ موردی: دانشکدۀ هنر دانشگاه الزهرا(س)) بررسی آگاهی و درک زنان جوان تحصیل کرده به خرید و مصرف پایدار پوشاک (مطالعۀ موردی: دانشکدۀ هنر دانشگاه الزهرا(س)) داوری روشنک دانشجوی دکتری پژوهش هنر، دانشکدۀ هنر، دانشگاه الزهرا(س) طالب پور فریده استاد گروه طراحی پارچه و لباس، دانشکدۀ هنر، دانشگاه الزهرا(س) دادور ابوالقاسم استاد گروه پژوهش هنر، دانشکدۀ هنر، دانشگاه الزهرا(س) افهمی رضا دانشیار گروه پژوهش هنر، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه تربیت ‏مدرس 21 06 2016 8 2 281 300 18 10 2016 14 01 2017 Copyright © 2016, مرکز مطالعات و تحقیقات زنان دانشگاه تهران. 2016 https://jwica.ut.ac.ir/article_60319.html

خرید و مصرف پایدار پوشاک، با توجه به حجم عظیم تولیدات این صنعت و مشکلات ناشی از آن و نقش فعال زنان در این حوزه، از مسائل مهم دنیا، به‌خصوص کشور ایران با جمعیت جوان، در مسیر توسعۀ پایدار است. هدف، بررسی میزان آگاهی و درک زنان جوان تحصیل‌کردۀ متخصص از پایداری و تأثیر آن بر خرید و مصرف پوشاک است. پژوهش، توصیفی پیمایشی با داده‏های پرسش‌نامه‏ای از جامعۀ دانشجویان دختر سال آخر مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد سه رشتۀ طراحی پارچه، طراحی لباس و طراحی صنعتی دانشگاه الزهرا(س) (100نفر) و حجم نمونۀ 80 نفر است. پرسش‌ها با طیف پنج‏تایی لیکرت و آلفای کرونباخ 735/0، طراحی و نرم‏افزار آماری برای تحلیل استفاده شد. طبق یافته‏ها، با وجود تمایل زیاد برای خرید و مصرف پایدار پوشاک، آگاهی کافی و جامعی در این زمینه وجود ندارد. اطلاعات در مقولۀ پایداری، درراستای مسائل معمول زیست‏محیطی است. دیدگاه‌ها و عملکرد مخالف پایداری در خرید و مصرف به‌وضوح دیده می‏شود که نشان از نیاز به آگاهی‏بخشی کامل‏تر و دقیق‏تر دارد. افزایش آگاهی و درک این گروه از مصرف‏کنندگان از خرید و مصرف پایدار پوشاک به‌منزلۀ متخصصان آینده این صنعت، می‏تواند موجب بهبود راهبردهای تولید، خرید و مصرف منطبق بر اصول توسعۀ پایدار در آینده شود.

 آگاهی مصرف‌کننده پایداری پوشاک زنان مصرف پایدار [1] اکبری، حسین (1391). «نقش زنان در توسعة پایدار محیط زیست»، فصل‌نامۀزن در توسعه و سیاست، دورۀ10، ش4، ص37ـ56. [2] الیاسی، مجید و دیگران (1390). «بررسی عوامل مؤثر بر مصرف کالاهای فرهنگی در بین جوانان»، جامعه‌پژوهیفرهنگی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، دورۀ 2، ش2، ص55ـ76. [3] پورجمشیدی، حدیث؛ مهدی‏زاده، حسین؛ غلامرضایی، سعید؛ شیری؛ نعمت‏الله (1395). «عوامل مؤثر بر گرایش به رفتار مصرف پایدار: مورد مطالعه شهر خرم‏آباد»، فصل‌نامۀآموزش محیط زیست و توسعة پایدار، دورۀ 4، ش4، ص55ـ64. [4] حبیب‏پور گتابی، حرم؛ بابایی همتی، زرنوش (1393). «رابطۀ بین دینداری و مصرف نمایشی زنان شهر تهران (مطالعۀ موردی منطقۀ 5)»، مطالعات راهبردی زنان، دورۀ 17، ش65، ص37ـ67. [5] شفیعی رودپشتی، میثم؛ ملک‏شاهی، فاطمه (1394). «سبک‏شناسی خرید زنان در صنعت پوشاک (مورد: زنان شهر تهران)»، ویژه‌نامۀپژوهش‌نامۀزنان، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، دورۀ 6، ش1، ص 67ـ86. [6] فربود، فریناز (1393). «زیبایی‏شناسی رویکردهای زیست‏پایدار در طراحی منسوجات»، هنرهای تجسمی هنرهای زیبا، دورۀ 19، ش3، ص65ـ76. [7] رعنایی کردشولی، حبیب‏الله؛ الله‏یاری بوزنجانی، احمد (1392). «تأثیر مسئولیت‏پذیری زیست‏محیطی مصرف‏کنندگان بر تصمیم خرید سبز آن‌ها»، اخلاق در علوم و فناوری، دورۀ 8، ش3، ص43ـ53. [8] مومنی، فرشاد، ارضرومچیلر، سمیه؛ هنردوست، عطیه (1393). «بررسی وضعیت زنان در برنامه‏های توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی پس از انقلاب»، فصل‌نامۀزن در فرهنگ و هنر، دورۀ 6، ش1، ص1ـ28. [9] Allwood J M. et al (2011). "Weaving a new future", In: The Fashion Reader, (Eds.) Linda Welters, Abby Lillethun, London: Berg Publishers. PP 582-585. [10] Autio M & T.A Wilska (2003). "Green girls and irresponsible boys: young consumers’ attitudes towards environment", Nuorisotutkimus; 21(2): Pp 3–18. [11] Autio M. & V. Heinonen (2004). "To Consume or Not to Consume?: Young people's environmentalism in the affluent Finnish society". Young; 12(137): PP 137-153. [12] Bahaee, M. et al. (2012). “Sustainable development in Iran: An Exploratory Study of University Students’ Attitudes and knowledge about Sustainable Development”, Corporate Social Responsibility and Environmental Management; 21(3): PP 175-187. [13] Black, L.(2010). “Sustainability through anti-consumption”, Journal of Consumer Behavior; 9(6): PP 403-411. [14] Campbell C. (1987). The Romantic Ethic and the Spirit of Modern Consumerism. Oxford: Blackwell. [15] Connell, K.Y.H. & Joy M. Kozar (2014). “Environmentally Sustainable Clothing Consumption: Knowledge, Attitudes, and Behavior”, In: Roadmap to Sustainable Textiles and Clothing,(Ed.)Subramanian Senthilkannan Muthu, Singapore: Springer. PP 41-61 [16] Dobers P. & L. Strannegård (2005). "Design, Lifestyles and Sustainability: Aesthetic Consumption in a World of Abundance", Business Strategy and the Environment; 14(5): PP 324–336. [17] Fauth, J. (2002). Money, Consumption and the Environment. Young Consumers at the Beginning of the 21st Century. Frankfurt am Main: Fritz Knapp. [18] Fletcher K. (2008). Sustainable Fashion and Clothing: Design Journey, Malta: Earthscan. [19] Haddleston, P. & S. Minahan (2011) Consumer Behavior: Women and Shopping, Business Expert Press, LLC., NY. [20] Hill J. & HH. Lee (2012). "Young generation Y consumers’ perception of sustainability in the apparel industry", Journal of Fashion Marketing and Management 16(4): PP 477–491. [21] Joergens C. (2006). "Ethical fashion: myth or future trend?" , Journal of Fashion Marketing and Management; 10(3): PP 360-371. [22] Koefoed O. & L. Skov (2010). “Sustainability in fashion” In: OpenWear: Sustainability, openness and p2p production in the world of fashion, Bertram Niessen(Cur.), Research report of the EDU fashion project. PP 64-81 [23] Middlemiss L. (2008). Sustainable consumption and responsibility: putting individual sustainability in context, University of Leeds, School of Earth and Environment, Leeds: Sustainability Research Institute. [24] Moisander J. (1996). Attitudes and Ecologically Responsible Consumption. Moral responsibility and concern as attitudinal incentives for ecologically oriented consumer behavior. Statistic Finland research reports 218, Helsinki: Statistic Finland. [25] Niinimäki K. (Ed.) (2013). Sustainable fashion: new approaches. Helsinki: Aalto ARTS Books, (Oct 10, 2015): https://aaltodoc.aalto.fi/handle/123456789/13769 [26] OECD (2008). Promoting Sustainable Consumption: Good Practices in OECD Countries, France. [27] Orr D. (2004). “Can Educational Institutions Learn?” In: Sustainability on Campus: Stories and Strategies for Change. Peggy F. Bartlett and Geoffrey W. Chase (eds.), Cambridge: MIT Press. PP 159-175. [28] Saicheua, V., Cooper, T. & A. Knox (2011). ” Public understanding towards sustainable clothing and the supply chain”, Fashion Colloquia conference, London College of Fashion, 21 September, London,UK. [29] Shen D. , Richards J. & L. Feng (2013). “Consumers’ Awareness of Sustainable Fashion”, The Marketing Management Journal; 23(2): PP 134-147. [30] Smith A. (1904). An inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations. (Ed.) E. Cannan, 2(4), London: Methuen & Co., Ltd. [31] Tallontire A. et al (2001). Ethical Consumers and Ethical Trade: A Review of Current Literature. Policy Series 12. Chatham, UK: Natural Resources Institute. [32] Thøgersen J. (2000). Knowledge barriers to sustainable consumption In: Bone PF., France KR., Wiener J. (eds.) Marketing and public policy conference proceedings. Chicago: American Marketing Association. Pp 29–39. [33] United Nations (2015). “Sustainable consumption & production definition” (June10, 2015): http://www.un.org/sustainabledevelopment/sustainableconsumption- production/ [34] Unesco(1992). “Rio Declaration on Environment and Development in 1992”,( Nov 15, 2015): www.unesco.org/education/nfsunesco/pdf/RIO_E.PDF [35] United Nations Information center, Tehran (2015). “Sustainable development goals”, (May 24, 2016): http://www.unic-ir.org/index.php?lang=fa (In [36] Uusitalo L. (1986). Environmental Impacts of Consumption Patterns, Aldershot: Gower. [37] Valor C. (2007). “The influence of information about labor abuses on consumer choice of clothes: a grounded theory approach”, Journal of Marketing Management, 23(7/8): PP 675-695. [38] Zaccai E. (ed.) (2007). Sustainable Consumption, Ecology and Fair Trade. New York: Routledge research in environmental politics._||_