2021-05-23T10:47:09Z
https://jwica.ut.ac.ir/?_action=export&rf=summon&issue=7156
زن در فرهنگ و هنر
2538-3108
2538-3108
1393
6
2
سفر قهرمان مؤنث در سه فیلمنامه از بهرام بیضایی: مطالعۀ تطبیقی سه فیلمنامۀ سگکشی، اشغال، و حقایق دربارة لیلا دختر ادریس در چارچوب نظریۀ مورین مرداک
بهروز
محمودی بختیاری
فرشید
کردمافی
نرگس
فرشی جلالی
بهرام بیضایی را میتوان از دهۀ چهل تاکنون در زمرۀ معدود نویسندگان صاحبسبکی منحصر به خود دانست که نامش بیش از هر چیز با نمایشنامه و فیلمنامه پیوند خورده است. این پژوهش در چارچوب نظری «الگوی سفر قهرمان مؤنث» مورین مرداک به بررسی سه فیلمنامۀ سگکشی، اشغالل، و حقایق ىرباره لیلا ىختر اىریس میپردازد. نظریۀ مرداک نگاهی نو به مدل جوزف کمبل برای سفر اسطورهای قهرمان به شمار میآید که در آن سفر قهرمان مؤنث شامل ده مرحلة گسستن از دنیای زنانه، همذاتپنداری با مردان، جادۀ آزمونها، موفقیت خیالی، «نه!» گفتن زن قوی، تشرف و برخورد با الهه، میل شدید به پیوند دوباره با هویت زنانه، علاج شکاف میان مادر و دختر، یافتن مردِ درون، و ورای ثنویت است. پژوهش حاضر با بررسی سیر رخدادها در سه فیلمنامۀ بیضایی و بهرهگیری از جملات شخصیتها به بررسی تطبیقی سیر تحول شخصیتی زنان در این آثار میپردازد و نشان میدهد که امکان انطباق ساختاری این سه اثر بر الگوی مذکور وجود دارد.
ادبیات نمایشی ایران
اشغال
بهرام بیضایی
حقایق دربارة لیلا دختر ادریس
سگکشی
قهرمان مؤنث
مورین مرداک
2014
06
22
149
166
https://jwica.ut.ac.ir/article_52934_3f24c2134a91b689505dd4e6107a9aa8.pdf
زن در فرهنگ و هنر
2538-3108
2538-3108
1393
6
2
رویکرد دینی نگارگری اصیل ایران به تصویرگری زنان
سیده راضیه
یاسینی
این مقاله، پژوهشی دربارۀ منظر نگارگران مسلمان ایران تا پیش از دوران صفوی با موضوع «تصویر زن» با رویکرد دینی و بر مبنای آیات و روایات اسلامی است. مقالۀ پیش رو در صدد است دریابد که بازتاب تصویری ممیزات مطلوب زنان از منظر اسلام در مآثر اصیل نگارگری چگونه بوده است. با فرض آنکه این بازتاب بر مبنای آیات قرآن کریم و روایاتی است که خود نیز منبع الهام نگارگران برجستۀ آن دوران بوده است، ادبیات نظری این مقاله برگرفته از متون دینی مذکور است و نگارههای منتخب نیز بر مبنای همین رویکرد تحلیل شده است. تحلیل این آثار نشان میدهد که سیمای زن در شاهکارهای اصیل نگارگری و آثار استادان شهیر، پیش از آنکه به عوارض حاصل از نفوذ تأثیرات هنر مغرب زمین گرفتار آید، مبین مقام و منزلتی از وجود زن است که در تطابق با آموزههای قرآنی و دینی بوده است. بر این مبنا بود که نگارگران مسلمان در آثار خود توانستند درعینحال که زیبایی و لطف الهی را در سیمای زنان رقم میزنند، آنان را در پوشیدگی و مستوری به نمایش درآورند و از حرمت آنان در تصویرگری، حتی خصوصیترین مراودات نیز، پاسداری کنند. تدقیق در چگونگی بازتولید تصویرگری خلاقانه از زنان با استناد به آثار اصیل هنر نگارگری را، که میتواند به برخی از پیچیدگیهای این موضوع در زمینۀ تولیدات تصویری و رسانهای جامعۀ امروز ایران کمک کند، میتوان جنبۀ نوآورانۀ این مقاله دانست.
جمال
دین
زن
نگارگری
متانت
2014
06
22
167
187
https://jwica.ut.ac.ir/article_52935_5448cd63be0fab31565cb7e4633648a0.pdf
زن در فرهنگ و هنر
2538-3108
2538-3108
1393
6
2
بررسی جایگاه اجتماعی زنان و کودکان در دورة شاه طهماسب صفوی (930-983ق) براساس تطبیقِ نگارههای نُسخِ شاهنامۀ طهماسبی و هفتاورنگ جامی
مهناز
شایسته فر
محمد
خزایی
شهین
عبدالکریمی
عوامل سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، و مذهبی دوران صفوی بر حضور زنان در جامعه تأثیرگذار بود. در ساختارهای جدید، نقش زنان براساس جایگاه اجتماعی آنها شکل میگرفت. همچنین، با برپایی آرامش، کودکان در جوار مادرانشان، از امنیت و آموزش و پرورش بهتری برخوردار شدند. این عوامل نگارگران را به ترسیم بیشتر تصویر زنان و کودکان در نگارههایشان ترغیب کرد. هدف مقالۀ حاضر شناخت جایگاه اجتماعی زن و کودک در دورة شاه طهماسب، براساس نگارههای شاهنامۀ طهماسبی و هفتاورنگ جامی (نفیسترین نُسخِ نگارگری دورة مذکور)، است و پرداختن به آن، با توجه به اینکه در این زمینه پژوهشی انجام نشده، لازم بوده و تلاشی است برای پاسخ به این پرسش که ویژگیهای بصری ترسیم نقش زنان و کودکان در نگارههای این دو نسخه کدام است و آیا این ویژگیها نشاندهندة جایگاه طبقات مختلف اجتماعی آنان است؟ در این پژوهش، که گردآوری مطالب کتابخانهای است و به روش تطبیقی توصیفیـ تحلیلی نگاشته شده، از هر نسخه پنج نگاره در موضوعات متفاوت، که نمایانگر نقش زن و کودک در دربارها و سایر طبقات اجتماعی هستند، مورد بررسی و تطبیق قرار گرفته و میتوان دریافت که تصویر زن و کودک در نگارههای نسخة درباری شاه طهماسبی بازگوکنندة محدودیتهای زندگی زنان دربار و اشراف است، اما در نسخة هفتاورنگ جامی زنان و کودکان سایر طبقات اجتماعی در محیطهای شهری و روستایی آزادانهتر در فعالیتهای اجتماعی حضور دارند.
جایگاه اجتماعی
زنان و کودکان
شاهنامۀ طهماسبی
نگارگری دورة شاه طهماسب صفوی
هفتاورنگ جامی
2014
06
22
189
208
https://jwica.ut.ac.ir/article_52936_99229c914f160203b68466b9b41f660b.pdf
زن در فرهنگ و هنر
2538-3108
2538-3108
1393
6
2
فاطماننه هانا اوزادیر: دیدن و چشیدن تصویر در دستبافتههای زنان لومهـ دره
اصغر
ایزدی جیران
این مقاله دعوتی است برای پذیرفتن و واردکردن حسها به قلمرو پژوهشهای مردمنگارانة هنر. تلاش کردهام تا بعد زیباییشناختی دستبافتههای زنان اجتماع لومهـ دره، از تیرههای طایفة ترکمه در شمال غرب ایران را در جهان حسی جامعة تولیدکننده قرار دهم و به سوی درک آن حرکت کنم. کار میدانیام در میان لومهـ دره با تمرکز بر دستبافتهها صورت گرفت. تجربۀ مردمنگارانه نشان داد که نمیتوان تصاویر بافتهشده بر این آثار را براساس یک دیدگاه کلان و تقلیلگرای متأثر از منابع مکتوب ادبی و اسطورهشناختی ایرانی تحلیل کرد، بلکه باید تلاش کرد تا درکی نزدیک به جامعۀ تولیدکننده به دست آورد و تصاویر را در داخل این تجربۀ واقعی از زیست با جامعه قرار داد. طرحهای ترنجی در ایران در میان بسیاری از جوامع محلی و قومی رایج است، اما پژوهشگران هنر در ایران همۀ آنها را دارای یک معنا یا یک بعد زیباییشناختی میدانند. بررسی حاضر از برخی طرحهای ترنجی در میان لومهـ دره نشان میدهد که محوریت آب در نقشمایههای بزرگ و مرکزی متن دستبافتهها از ارزشهای جمعی و فلسفۀ بومی از تجربه هنرهای تجسمی سرچشمه میگیرد.
انسان شناسی زیبایی شناسی
دستبافته ها
قرهداغ
لومهـ دره
مردم نگاری
مزه تصویر
2014
06
22
209
228
https://jwica.ut.ac.ir/article_52937_befdb4662e1a30a8dc54b101f1e525a8.pdf
زن در فرهنگ و هنر
2538-3108
2538-3108
1393
6
2
شناسایی و سنجش مؤلفههای فرهنگ رفتار شهروندی سازمانی در محیط کارِ کارکنان زن ادارات آموزش و پرورش
حسین
صمدی میارکلائی
حسنعلی
آقاجانی
موسی
مشازمینی
حمزه
صمدی میارکلائی
رفتار شهروندی سازمانی، رفتار ارزشمند و مفیدی است که افراد بهصورت داوطلبانه از خود بروز میدهند. بنابراین، در دنیای پُرچالش کنونی، سازمانها به منظور رقابت در صحنۀ جهانی، در تلاشاند کارکنانی را به کار گیرند که فراتر از نقش تعیینشده در شغلشان عمل کنند. درواقع، هدف از پژوهش حاضر، شناسایی و سنجش مؤلفههای رفتار شهروندی سازمانی در محیط کار میان کارکنان زن ادارات آموزش و پرورش استان مازندران است. جامعۀ آماری پژوهش نیز، 105 نفر از کارکنان آموزش و پرورش استان مازندراناند. برای جمعآوری دادهها از پرسشنامههای استاندارد استفاده شده و تجزیه و تحلیل دادهها بهوسیلۀ نرمافزارهای spss و لیزرل انجام شده است. نتایج آزمون باینومینال نشان داده است که رفتار شهروندی سازمانی و همۀ ابعاد بررسیشده یعنی: نوعدوستی، وظیفهشناسی، جوانمردی، تواضع، و عفت اجتماعی در وضعیت مطلوبی قرار داشته و یافتههای مدل معادلات ساختاری نیز بیانگر تأیید کلیت مدل و ارتباط معنادار مؤلفهها با رفتار شهروندی سازمانی بود.
ادارات آموزش و پرورش
رفتار شهروندی سازمانی
کارکنان زن
مدل معادلات ساختاری
2014
06
22
229
247
https://jwica.ut.ac.ir/article_52938_aeb1b98ea851b09dda59a1f7f0a95269.pdf
زن در فرهنگ و هنر
2538-3108
2538-3108
1393
6
2
درآمدی بر شناخت زنان ایران در عصر اشکانی
بهمن
فیروزمندی
مژگان
خان مرادی
این پژوهش به مطالعۀ نقش و جایگاه زن در دورة اشکانی میپردازد. منابع تاریخی بسیار گذرا به زنان این دوره پرداخته و اطلاعاتی سطحی و گاه بدور از واقعیت ارائه کردهاند. این منابع صرفاً چند تن از زنان درباری، محدودیتهای اجتماعی زنان، برخی ازدواجهای سیاسی، و موضوع ازدواج با محارم را بر ما هویدا ساختهاند. در این نوشتار، برای دستیابی به وضعیت زن در این دوره آثار مکشوفه از سراسر امپراتوری اشکانی اعم از قلمرو غربی (هترا، آشور، سلوکیه، نیپور، بابل، دورا اروپوس، پالمیر، و...)، قلمرو شرقی (کوه خواجه)، و مناطقی چون الیمایس و نواحی مرکزی ایران بررسی شد. در این دوره، برخلاف دورۀ هخامنشی، بیشتر به شمایلنگاری زن پرداخته شده؛ به گونهای که نقش زن بر روی سکه، گچبری، نقاشی دیواری، نقش برجسته، و اشیا به تصویر درآمده یا شمایل زن در قالب مجسمه، پیکرک، و... ساخته شده است. مطالعه و بررسی آثار باستانشناختی یادشده نشان میدهد که زنان در دورة اشکانی در عرصههای مختلف مذهبی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، و هنری حضور داشتهاند.
واژگان کلیدی: زن، دوره اشکانی، زنان درباری، ملکه ها، شمایل نگاری.
دورة اشکانی
زن
زنان درباری
شمایلنگاری
ملکهها
2014
06
22
249
264
https://jwica.ut.ac.ir/article_52939_02f566432be68320d509701e7e2743f3.pdf
زن در فرهنگ و هنر
2538-3108
2538-3108
1393
6
2
لالاییها: دغدغههای زنانه، بازنمایی اجتماعی لالاییهای استان بوشهر
منیژه
پورنعمت رودسری
مهتا
بذرافکن
علی
روحانی
ادبیات فارسی افزون بر زیبایی، فصاحت، و بلاغت، منبع مهم اطلاعاتیای برای درک سیر تحول فرهنگی و ساختارهای اجتماعی است. ادبیات شفاهی شاخهای از ادبیات است که کارکردهای مهمی در حوزۀ اجتماعی و فرهنگی دارد. لالاییها نیز درواقع بخش مهمی از همین ادبیات شفاهیاند. مطالعۀ اجتماعی لالاییها از چند جهت اهمیت دارد؛ از یکسو وسیلهای برای شناسایی فرهنگ و شناخت متقابل فرهنگهای دیگر محسوب میشود و از سویی دیگر موجب شناخت موضوع «مادریکردن» میشود. در این میان مادریکردن علاوه بر اینکه یک مسئلۀ روانشناسانه است، رویکردی جامعهشناسانه را نیز دربر میگیرد و در چرخۀ تغییرات اجتماعی قرار دارد و مملو از نمودهای فرهنگی و اجتماعی است. برای بررسی نظری این موضوع نظریۀ کنش متقابل نمادین و همچنین نظریۀ ننسی چودرو در حوزة مادریکردن استفاده شد. سپس با استفاده از رویکرد کیفی، با شیوۀ بازنمایی اجتماعی متن لالاییهای استان بوشهر بررسی شدند. نتایج بازنمایی این لالاییها نشاندهندة این واقعیت بودند که علاوه بر حس مادرانه در لالاییها، این اشعار منعکسکنندة فرهنگ بومی و اوضاع اجتماعی و فرهنگی هم هستند. این سرودههای زنان همچنین مملو از انگارههای اجتماعی بوده است که دربارة زنان در جامعه و فرهنگ بومی وجود داشته و اصولاً درک زنان از موقعیتشان در این لالاییها منعکس شده است.
ادبیات شفاهی
بازتولید فرهنگی
دیگری تعمیم یافته
فرهنگ
مادریکردن
من اجتماعی
2014
06
22
265
281
https://jwica.ut.ac.ir/article_52941_65a743f8f37e78d152a3b862eabfef61.pdf
زن در فرهنگ و هنر
2538-3108
2538-3108
1393
6
2
اثربخشی آموزش رویکرد تلفیقی شناختیـ رواننمایشگری بر اصلاح باورهای ارتباطی ناکارآمد زنان متأهل
ملیحه
شهرستانی
احمد
اعتمادی
محسن
سلیمی
پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش رویکرد تلفیقی شناختیـ رواننمایشگری بر اصلاح باورهای ارتباطی ناکارآمد زنان متأهل صورت گرفت. جامعۀ آماری این پژوهش کلیۀ زنان متأهل ساکن خوابگاههای دانشگاه علامه طباطبایی در سال 1390 بودند. سی نفر که بالاترین نمره را در سیاهۀ باورهای ارتباطی بهدست آورده بودند به صورت تصادفی انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. ابزار استفادهشده در این پژوهش سیاهۀ باورهای ارتباطی زناشویی (RBI) است. روش تحقیق شبهآزمایشی بود و از طرح پیشآزمون و پسآزمون با گروه کنترل استفاده شد. گروه آزمایش در نه جلسه، هر هفته یک جلسه، آموزش با رویکرد تلفیقی شناختیـ رواننمایشگری شرکت کردند. پس از اتمام برنامه آموزشی، از هر دو گروه پسآزمون به عمل آمد. یافتههای تحقیق با استفاده از روش تحلیل کواریانس تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد که آموزش رویکرد تلفیقی شناختیـ رواننمایشگری بر اصلاح باورهای ارتباطی ناکارآمد زنان متأهل در گروه آزمایش مؤثر بوده است.
باورهای ارتباطی ناکارآمد
شناختدرمانی
رواننمایشگری
رویکرد تلفیقی شناختیـ رواننمایشگری
2014
06
22
283
296
https://jwica.ut.ac.ir/article_52943_965d0a6d4ae0192f3db2150fe049e496.pdf
زن در فرهنگ و هنر
2538-3108
2538-3108
1393
6
2
چکیده های انگلیسی
2014
06
22
1
8
https://jwica.ut.ac.ir/article_52945_8d28f761c1199bda5336c15e37569ddf.pdf