دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران زن در فرهنگ و هنر 2538-3108 18 3 2026 09 23 Cinematic representation of women's rights in temporary marriage; An approach from law and cinema بازنمایی سینمایی حقوق زنان در نکاح موقت؛ رهیافتی از تعامل حقوق و سینما ( مطالعه موردی 1370 تا 1402) 109093 10.22059/jwica.2026.391756.2142 FA حسام ملامحمدی اردکانی دانشجوی دکتری گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0009-0006-6604-7188 زهرا شاکری دانشیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران 0000-0003-3880-1594 Journal Article 2025 03 09 The observance of women's rights within the framework of the temporary marriage institution is a significant challenge. Notably, important films from Iranian cinema have also tackled this issue. The findings of this research indicate that the portrayal of temporary marriage in these cinematic works suggests that the common perception of this legal institution is not very positive; it is mainly considered a serious threat to the institution of the “family”, which is the result of permanent marriage. Consequently, due to this unfavorable perception, temporary marriages are usually conducted secretly, resulting in significant harm to the temporary wife.The lack of a requirement for registering temporary marriages prior to the wife's pregnancy, coupled with the fact that the validity of such marriages does not depend on registration, leads to considerable difficulties for women in establishing their child's lineage if a child is born. The evolving legislative process regarding temporary marriage also denotes that lawmakers have become aware of these difficult challenges and have attempted to address them. In this respect, the requirement to register temporary marriages in certain cases, such as after the wife's pregnancy, as well as criminalizing the failure to register a temporary marriage, all align with this effort. However, these legislative changes are not sufficient and do not guarantee the protection of women's rights within this legal institution. This research proposes that court permission should be a prerequisite for married men seeking temporary marriages, and that registering temporary marriages should be made absolutely mandatory.. رعایت حقوق زن در نهاد نکاح موقت یک چالش‌ جدی است. موقعیت فعلی نکاح موقت در حقوق ایران علاوه بر آثار حقوقی، دارای آثار اجتماعی نیز است که فیلم‎های مهمی از سینمای ایران به آن پرداخته‌اند. این پژوهش با بررسی 5 فیلم شاخص سینمای ایران به عنوان منبع بازنمایی آثار اجتماعی مقررات حقوقی، با استفاده از شیوه نقد تماتیک نشان می‎دهد بازنمایی نکاح موقت در این آثار سینمایی حاکی از این است که تلقی عرفی نسبت به این نهاد حقوقی چندان مثبت نیست و عمدتا خطری جدی برای نهاد «خانواده» که حاصل ازدواج دائم است، به شمار می‎رود. همچنین به جهت همین تلقی نامناسب، ازدواج‎های موقت معمولا به صورت مخفیانه انجام می‌شود و از این جهت نیز زوجه موقت آسیب‎ می‎بیند. عدم وجود الزام برای ثبت نکاح موقت پیش از بارداری زوجه، جز در صورت وجود شرط یا توافق، باعث می‎گردد تا در صورت تولد طفل و عدم پذیرش از سوی مرد، زن برای اثبات نسب فرزند متحمل سختی‎های زیادی شود. با انطباق این بازنمایی‎های سینمایی با ظرفیت حقوق ایران، مشخص می‎گردد که تغییرات صورت گرفته، اگرچه مثبت بوده لکن کافی و تضمین‎ کننده تمامی حقوق زن در این نهاد حقوقی نیست. پیشنهاد پژوهش این است که ازدواج موقت به صورت مطلق باید منوط به ثبت باشد. به برخی مقررات قوانین حمایت خانواده سال 1346 و 1353 رجوع شده و در نهایت قانونگذار مقرره‎ ای وضع کند که بر اساس آن چنانچه مردان متاهل بدون اذن زوجه دائم مبادرت به انعقاد نکاح موقت کند، زوجه اختیار طلاق داشته باشد https://jwica.ut.ac.ir/article_109093_2cc064dec7ce2a7149a548a215b58aad.pdf