دانشکده علوم خانواده دانشگاه تهران زن در فرهنگ و هنر 2538-3108 12 2 2020 06 21 Archaeology and History: An image of Women in Miniatures of Tabriz School and Safavid Period's Texts باستان‌شناسی و تاریخ: تصویر زنان در نگاره‌های مکتب تبریز و متون دوره صفوی 267 287 78566 10.22059/jwica.2020.300890.1418 FA مهتاب دادخواه دانشجوی دکتری باستان‏ شناسی دانشگاه محقق اردبیلی کریم حاجی زاده دانشیار گروه باستان‏ شناسی دانشگاه محقق اردبیلی بهروز افخمی دانشیار گروه باستان‏ شناسی دانشگاه محقق اردبیلی حبیب شهبازی شیران استادیار گروه باستان‏ شناسی دانشگاه محقق اردبیلی Journal Article 2020 04 13 Historical texts by narrative men of the rulers and the great men of history have said often less about ordinary people, especially women. In fact, women, despite being half of human society and educators of men and the next generation, have had an undeniable influence on social relations, the preservation and perpetuation of traditions, customs and even political games in historical periods. But in most cases, for cultural reasons, less mention is made of their presence in society or defined in the shadow of men. Therefore, archaeological methods and the study of cultural materials are very valuable and useful for clarifying the subject and answering the existing gaps and questions; because archeology has used cultural materials to rebuild communities, culture and people's roles. The present article examines the miniatures of the Tabriz school as material evidence of the Safavid period and tries to compare the image of women presented in the texts of the Safavid period with the remaining images of them in the miniatures of the Tabriz school and the contradictions and similarities between the two. The miniatures of Shahnameh of Shah Tahmasp, Khamse of Nizami and Haft Awrang of Jami showed that women in Safavid Tabriz School at the same time at least during that period, contrary to historical texts have highlighted more active role in the community.  متون تاریخی به جهت روایت‌گری‏های مردانه از فرمانروایان و بزرگان دوره‏های تاریخی، اغلب کمتر از مردمان عادی، به‌ویژه زنان، گفته‏اند. درواقع،زنان با اینکه نیمی از جامعة بشری و تربیت‏دهندة مردان و نسل آینده هستند و در ادوار تاریخی نیز تأثیر انکارناپذیری در روابط اجتماعی، حفظ و تداوم سنت‏ها، رسوم و حتی بازی‏های سیاسی داشته‏اند، در بیشتر مواقع به دلایل فرهنگی کمتر سخنی از حضور آنان در اجتماع به میان آمده یا زیر سایة مردان تعریف شده‏اند. بنابراین، برای روشن کردن موضوع و پاسخ به خلأها و پرسش‏های موجود روش‏های باستان‏شناختی و مطالعة مواد فرهنگی بسیار ارزشمند و کارگشاست، زیرا باستان‏شناسی همواره با استفاده از مواد فرهنگی به بازسازی جوامع، فرهنگ و نقش‏های انسان می‏پردازد. مقالة پیش رو نگاره‏های مکتب تبریز را به‌عنوان شواهد مادی دورة صفوی بررسی کرده است و تلاش می‏کند تصویری را که در متون دورة صفوی از زنان ارائه می‏شود با تصاویر باقی‌مانده از آنان در نگاره‏های مکتب تبریز مقایسه کند و تناقض‏ها و شباهت‏های بین آن‏ دو را به بحث بگذارد. در اینجا مطالعة نگاره‏های <em>شاهنامة شاه تهماسب</em>، <em>خمسة نظامی</em> و <em>هفت‌اورنگ</em> جامی نشان داد که زنان در دورة صفوی دست‌ِکم در دوران هم‌زمان با مکتب تبریز برخلاف متون تاریخیِ آن دوره نقش پر‌رنگ و فعال‌تری در جامعه داشته‏اند. https://jwica.ut.ac.ir/article_78566_7f4e183512e5e2cdf5cbe448cb612086.pdf