بررسی مفهوم هویت زنانه در ویدئوآرت با رویکرد روانکاوی لاکان (مطالعه‌ای بر آثار پیپیلوتی ریست)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد پژوهش هنر دانشگاه تربیت مدرس

2 استادیار دانشکدة هنر و معماری دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

یکی از نمودهای هویت زنان در جامعه، هویت جنسی آنان است که همواره در مطالعات زنان بازنگری شده است. پژوهش حاضر در نظر دارد هویت زنانه را با رویکرد روانکاوی لاکان، در ویدئو‏آرت بررسی کند. ویدئو‏آرت رسانة هنری‏ای است که در کشاکش‏ نظریه‌های زیبایی‏شناسانه‏ای که پس از جنگ جهانی دوم آغاز شده بود، با ابداع دوربین ویدئویی قابل حمل در دهۀ شصت میلادی متولد شد. ویدئو در تقابل با زبان نحوی و شیوۀ بیانی متعارف سینما و تلویزیون بوده و ازاین‏رو، رویکرد مسلط بر این رسانه‏ها را به چالش کشیده ‏است. با گسترش هنرهای اجرایی در دو دهة اخیر، در بسیاری از نمونه‏های ویدئوآرت مسئلۀ هویت جنسی با نگاهی زن‏محور مورد توجه قرار گرفته ‏است. در این پژوهش، آثار ویدئویی مرتبط با این موضوع بررسی شده و از میان هنرمندان فعالِ این عرصه، آثار پیپیلوتی ریست تحلیل شده ‏است. از خلال تحلیل و تفسیری که براساس نظریة لاکان انجام شد، این نتیجه به دست آمد که این هنرمند هنگام پرداختن به مسئلة هویت زنانه در جامعه با زبان زنانه سخن گفته و ساختارهای نمایش مسلط مردانه را فرو ریخته‏ است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Analysis of the femininity identity in video art based on psychoanalysis approach of Lacan (Case Study: Pipilotti Rist)

نویسندگان [English]

  • Forough Khabiri 1
  • Ali Sheikh Mehdi 2
1 Master of Art Studies, Tarbiat Modares University, Iran
2 Assistant Professor, Faculty of Art and Architecture, Tarbiat Modares University, Iran
چکیده [English]

This study concerns to analyze femininity identity by psychoanalysis approach of Lacan. Psychoanalysis is certainly one of the most areas of debate within feminist artists. The main question of this research is: “How does video art show the femininity identity?” So, initially we tried to categorize different influential concepts of Lacan’s psychoanalysis which is necessary to get to know his attitude about gender. Video art is one of the new media arts born after World War II. Video is a medium which come to challenge other media in different subjects. In this research, we have explained how video art has tried to show the femininity identity in contrast with the other media like cinema and television. The main concern of this study is exploring the ways in which female identity is constructed and mediated through the art of video art. Therefore, some videos have been analyzed according to Lacan's theory. In this way, a women video artist Pipilotti Rist (1962) has been selected. Rist made lots of works about the female body by concentrating on color and sound. I'm not the girl who misses much, Ever is over all, I couldn't agree with you more and Be nice to me are the videos analyzed by Lacan theory about gender identity in the article. By analyzing her, it can be known that video art changes the position of women and it changes the language and structures of dominant display.

کلیدواژه‌ها [English]

  • femininity identity
  • Jacob Lacan
  • Pipilotti Rist
  • psychology
  • video art
[1] ایستوپ، آنتونی (1393). ناخودآگاه، ترجمة شیوا رویگریان، تهران: مرکز.
[2] بوتبی، ریچارد (1384). فروید در مقام فیلسوف، ترجمة سهیل سمی، تهران: ققنوس.
[3] چادوری، شوهینی (1393). فیلم و منتقدان فمنیست، ترجمة محسن خاکپور و فرهاد جعفری، تبریز: پروژة ترجمة حسنلو.
[4] ریکور، پل (2007). لاکان و عشق، ترجمة داریوش برادری، قابل دسترس در: http://www.iranglobal.info/node/1124
[5] ژیژک، اسلاوی (1382). «در نگاه رعب‏آور او، نابودی‏ام مشهود بود، ترجمة مازیار اسلامی»، ارغنون، ش 22: ص 135ـ166.
[6] کرس‏میر، کارولین (1387). فمنیسم و زیبایی‌شناسی (زن در تحلیل‌ها و دیدگاه‌های زیبایی‏شناختی)، ترجمة افشنگ مقصودی، تهران: گل‏آذین.
[7] مک‏گوان، تاد (1394). نگاه واقعی، ترجمة بهمن خالدی، تهران: مرکز.
[8] هومر، شون (1388). ژاک لاکان، ترجمة محمد‌علی جعفری و سید محمد ابراهیم طاهائی، تهران: ققنوس.
[9] Adams, P., 1996.The Emptiness of the Image: Psychoanalysis and SexualDifferences, "Waiving the Phallus". London: Routledge.
[10] Lacan, J. (1979). The Seminar of Jacques Lacan, Book XI: The Four Fundamental Concepts of Psychoanalysis, Trans by Alan Sheridan.Harmondsworth: Penguin.
[11] Phelan, P. (1996). Unmarked: The Politics of the Performance. London, New York: Routledge.
[12] Verhaeghe, P. (1998). Causation and destitution of a pre-ontological non-entity: on the Lacanian subject, in. D. Nobus (ed.) Key Concepts of Lacanian Psychoanalysis. London: Rebus press.
[13] Meigh-Andrews,C. (2014). A history of Video Art. Bloomsbury: London.
[14] Randy Kennedy, 2009.The World’s Most Colorful VideoArtist: http://www.nytimes.com/2009/11/15/magazine/15rist.html?pagewanted=all&_r=0[Accesed1 Jul 2015]..
[15] Lane, R, (2003). Guilty pleasures: Pipilotti Rist and the psycho/social tropes of video.Art Criticism, Vol. 18, Issue 2, pp. 22-35.