نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• زهرا جان نثاری ¹
• فاطمه سادات صفوی ²
• حسین حاج محمدی ³

¹ گروه علوم اجتماعی اسلامی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران

² گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان

³ عضو هیئت علمی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران

چکیده

این پژوهش به واکاوی تحلیلی بند پنجم سیاست‌های کلی برنامه هفتم توسعه در حوزه تأمین اجتماعی، با تأکید ویژه بر وضعیت زنان می‌پردازد. هدف اصلی، تبیین ظرفیت‌ها، کاستی‌ها و موانع تحقق این سیاست در راستای تحقق عدالت اجتماعی و کاهش نابرابری‌های جنسیتی است. مطالعه حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و از نوع مطالعات اسنادی انجام شده و داده‌های آن از طریق بررسی منابع اولیه و ثانویه گردآوری شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد مهم‌ترین قوت این بند، انطباق آن با الگوهای جهانی از طریق تأکید بر «نظام چندلایه» و «جامعیت» است که امکان پوشش گروه‌های مختلف زنان را فراهم می‌سازد. با این حال، ضعف اصلی در عدم شفافیت سازوکارهای اجرایی و منابع مالی پایدار نهفته است. دو چالش عمده نیز شناسایی شد: ۱) چالش‌های کلان مانند پیری سریع جمعیت و فشار بر صندوق‌های بیمه‌ای، و ۲) چالش‌های ساختاری مانند موازی‌کاری نهادها و حکمرانی ناکارآمد. در حوزه زنان، این بند نتوانسته به نیازهای خاصی چون اشتغال ناپایدار، بار مسئولیت مراقبت و آسیب‌پذیری در سالمندی پاسخ گوید. در نتیجه، اگرچه این بند از پشتوانه نظری قدرتمندی برخوردار است، تحقق آن مستلزم تدوین برنامه‌ای عملیاتی برای اصلاح ساختار حکمرانی، پایدارسازی منابع مالی و اتخاذ راهبردهایی جهت مقابله با چالش جمعیتی با درنظرگیری عدالت جنسیتی است.

کلیدواژه‌ها

• تأمین اجتماعی
• برنامه هفتم توسعه
• نظام چندلایه
• چالش جمعیتی
• عدالت جنسیتی

موضوعات

• علوم اجتماعی

عنوان مقاله [English]

Analytical analysis of social security in the Seventh Development Plan: Explaining strengths, weaknesses, and obstacles to implementation (with emphasis on women)

نویسندگان [English]

• zahra jannesari ¹
• fatemeh sadat safavi ²
• hosein haj mohamadi ³

¹ Department of Islamic Social Sciences, Faculty of Social Sciences, University of Tehran

² Department of Economics, Faculty of Administrative Sciences and Economics, University of Isfahan

³ Faculty member, Faculty of Social Sciences, University of Tehran

چکیده [English]

This research provides an analytical analysis of the fifth clause of the general policies of the Seventh Development Plan in the field of social security, with special emphasis on the situation of women. The main goal is to explain the capacities, shortcomings, and obstacles to the implementation of this policy in order to achieve social justice and reduce gender inequalities. The present study was conducted using a descriptive-analytical method and a documentary study, and its data was collected through a review of primary and secondary sources. The findings show that the most important strength of this clause is its compliance with global models through its emphasis on a “multi-layer system” and “comprehensiveness,” which enables coverage of different groups of women. However, the main weakness lies in the lack of transparency of executive mechanisms and sustainable financial resources. Two major challenges were also identified: 1) macro-challenges such as rapid population aging and pressure on insurance funds, and 2) structural challenges such as parallel work of institutions and inefficient governance. In the area of ​​women, this clause has failed to address specific needs such as precarious employment, caregiving responsibilities, and vulnerability in old age. Consequently, although this clause has strong theoretical support, its realization requires the development of an operational plan to reform the governance structure, stabilize financial resources, and adopt strategies to address the demographic challenge while taking into account gender justice.

کلیدواژه‌ها [English]

• Social security
• Seventh Development Plan
• multi-layer system
• demographic challenge
• gender justice