نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

• فاطمه مرسلی توحیدی

استادیار موسسه آموزش عالی هنر و اندیشه اسلامی

چکیده

گایاتری چاکراورتی اسپیواک، نظریه‌پرداز فمنیسم پسااستعماری، با وام گرفتن اصطلاح «فرودست» از سنت مطالعات مارکسیستی، این مفهوم انتقادی را در توصیف زنان، به مثابه دیگریِ فرودست و در حاشیه، در چهارچوب نظریه پسااستعماری تبیین کرد. «آیا فرودست می‌تواند سخن بگوید»، عنوان پروژه نقاب‌های تعاملیِ هوشمند، طراحی شده توسط بهناز فرهی، معمار و طراح لباس هوشمندِ ایرانی‌الاصل است که اجرای آن با الهام از نقاب‌های زنان بندری جنوب ایران، صورت گرفته است. پروژه نقاب‌های چشمک زن با ایجاد زبان اختصاصی برای ارتباط، به سوژه فرودست امکان مقاومت در برابر هژمونی مردسالار می‌دهد و با هدف گسترش حوزه طراحی انتقادی بر پیکره فناوری‌های نوین و هوشمند، طراحی شده است.
پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش توصیفی-تحلیلی، بر آن است تا با اشاره به ظرفیت‌های گسترده پوشیدنی‌های تعاملی هوشمند در حوزه بیانگری و بسط مفاهیم انتقادی، به خوانش مفهوم فرهنگی سوبالترن و روابط در هم تنیده آن با مناسبات قدرت، بپردازد. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است، مقاومت، به مثابه همبسته دائمی نهاد قدرت، درنقاب هوشمند «آیا فرودست می تواند سخن بگوید» ازطریق توسعه زبان فردی و تولید کد مورس توسط هوش مصنوعی، به محدود کردن سلطه سوژه می‌انجامد؛ تا جایی که می‌توان این کنش سوژه‌زدا و مرکز‌گریز را در شکل امکان «اشکال ایجابی مقاومت» از سوی دیگری فرودست، تفسیر کرد.

کلیدواژه‌ها

• "فرودست "
• " قدرت "
• " مقاومت "
• " بهناز فرهی "
• "نقاب هوشمند "
• "هوش مصنوعی"

موضوعات

• پژوهش هنر

عنوان مقاله [English]

Reading the concept of "subaltern" in the design of the smart mask "Can the subaltern speak" by Behnaz Farhi

نویسنده [English]

• Fatemeh Morsali Tohidi

Assistant Professor, the Higher Education Institute of Islamic Art and Thought, Qom, Iran, Corresponding Author

چکیده [English]

Gayatri Chakravorty Spivak, theoretician of postcolonial feminism, by borrowing the term "subaltern" from the tradition of Marxist studies, explained this critical concept in describing women as a subordinate and marginal other, within the framework of postcolonial theory. " Can the subaltern speak " is the title of the smart interactive masks project, designed by Behnaz Farhi, an architect and designer of smart clothes of Iranian origin, whose implementation was inspired by the masks of Bandari women in southern Iran. In this project, two smart masks that receive the danger from the power subject by the sensors and LEDs installed on it, begin to develop their individual language to communicate with each other and produce through rapid blinks. By the actoators, the artificial intelligence starts to produce Morse code. By creating a specific language for communication, the flashing masks project allows the subordinate subject to resist patriarchal hegemony and is designed with the aim of expanding the field of critical design on the body of modern and smart technologies. Smart clothes or wearable technologies, with the ability to receive and record the feelings and experiences of the user, interact with the environment and people and benefit from a wide range of technological capabilities, have created wide semantic and communication capacities in the field of expressing and projecting philosophical and critical concepts.
Using the descriptive-analytical method, the current research aims to study the cultural concept of subaltern and its interwoven relationships with power relations by referring to the wide capacities of smart interactive wearables in the field of expression and development of critical concepts. The findings of the research indicate that resistance, as a permanent correlate of the institution of power, in the intelligent guise of "Can the subaltern speak" through the development of individual language and the production of Morse code by artificial intelligence, leads to limiting the subject's dominance; As far as possible, this de-subjective and centripetal action can be interpreted in the form of the possibility of "positive forms of resistance" from the subaltern.

کلیدواژه‌ها [English]

• " Subaltern"
• " power"
• " resistance"
• Behnaz Farhi"
• " smart mask"
• " artificial intelligence"