درمان بومی در میان زنان ترکمن

نویسنده

چکیده

این مقاله که بر اساس یک تحقیق میدانی انجام گرفته است، پیرامون شناخت و بررسی یکی از شیوه-های درمان بومی ترکمن ها می باشد. شیوه های درمان بومی در میان ترکمن ها متعدد است. از پرخوانی تا دامارتوتان و «ایشانی» و برخی دیگر. این پژوهش متمرکز بر شیوه ی «ایشانی» می باشد. شیوه ی درمان «ایشانی» در میان زنان ترکمن یکی از عجیب ترین پدیده های فرهنگی است که از درون این فرهنگ برخاسته است. این آیین سبب می شود این فرهنگ که ریشه هایش در فرهنگ اقوام آسیای مرکزی است، استحکام یابد. در این مقاله ضمن بررسی آیین «ایشانی» به ویژگی های زنان درمانگر ترکمن می پردازیم و شخصیتی را که از درون این آیین متحول شده است، مشاهده می کنیم. درمان های بومی به صورت مجموعه ای از تکنیک ها و ابزارهای گوناگون است که به صورت آیین و مراسمی خاص اجرا می شود. شفا و درمان بومی همواره به شیوه های سنتی در میان جوامع وجود داشته است. انسان و بیماری و یافتن راه های نجات از درد با فرهنگ انسان عجین بوده است. اطلاعات دانش بومی جوامع حاکی از شیوه های درمان بومی است. کشف، شناخت، بررسی و ثبت دانش بومی از سویی کمک به شناخت عمیق تر گوشه های تاریک و پنهان فرهنگی می کند و از سوی دیگر باعث شناخت شیوه های درمانی می شود که در هر اقلیمی شکل گرفته و متناسب با ویژگی های آن جامعه رشد نموده است. یکی از جنبه های درمان بومی این است که بیمار درمانگر را به چشم یک شفادهنده و رابطی میان جهان ماورایی و این جهان می نگرد. از نظر افراد بومی درمان جزء وظایف درمانگر نیست بلکه درمان گر واسطه ای است برای شفای بیمار. شفا در رابطه با نیروهای ماوراءالطبیعه قرار دارد و در باورها و اعتقادات مردم، شفا همواره جایگاه خاصی داشته است. این مقاله به شیوه ی درمان بومی تحت عنوان: «ایشانی» می پردازیم. درمان گران بومی که از شیوه ی «ایشانی» استفاده می کنند به نام «ایشان» در بین ترکمن ها شناخته میشوند. شیوه «ایشانی» از جمله آیین های درمانی است که با سایر درمان های بومی ترکمن ها خصوصاً «پرخوانی» تفاوت بسیاری دارد. در حالی که شیوه «پرخوانی» بیشتر متمرکز بر فرهنگ شامانی، آیین به جا مانده از زمانی که ترکمن ها با سایر اقوام مرکزی در آسیای میانه ساکن بودند، حکایت می کند، آیین «ایشانی» برتافته از فرهنگ اسلامی است و عجین با باورها و اعتقادات مذهبی است. این مقاله متمرکز بر معرفی این آیین درمان بومی ترکمن‌ها است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Indigenous Healing Methods among Turkmen Women

نویسنده [English]

  • manijeh Maghsudi
چکیده [English]

This study is based upon a field work in the Turkmen Sahara region. It explores one of the indigenous healing methods called Ishani taken by the Turkmen women. There are different methods of healing among Turkmen such as Porkhani, Damartotan, but Ishani is one of the most amazing cultural phenomena grown in the Turkmen culture. The root of this healing method is based upon the central Asian culture. The present paper presents the character of women healers as the method itself. Indigenous healing method is a combination of different techniques which are presented through a ritual ceremony.Such treatments have been always existed as the traditional ways of healing methods. Human being and his diseases and the treatment discovery have always integrated all over the world. The information of indigenous knowledge is one of the sources of indigenous healing. To explore, discover, and document the indigenous knowledge helps to reveal the hidden parts of the culture as well as the indigenous healings. The healer has been regarded as a Master by patient. For the native patients, the function of the healer is not only treating him, but also the process of healing is relating to the beliefs of people. This paper is concentrated on Ishani which is mostly influenced by Islam, so it is different from other healing methods specifically from Porkhani that is focused on shamanism and is streamed from the central Asian tribe.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Indigenous healing.
  • Ishani
  • Ishani ritual
  • Turkmen healer
  • Turkmen women