جایگاه عقل در مسئولیت اخلاقی زنان با تکیه به منابع روایی

نویسندگان

1 استادیار گروه معارف دانشگاه تهران

2 کارشناس ارشد مدرسی معارف اسلامی دانشگاه تهران

چکیده

در ظاهر برخی روایات، بهره مندی کامل زنان از موهبت عقل مورد تردید قرار گرفته و این سئوال اساسی را موجب گردیده که آیا در اندیشه معصومین (علیهم السلام) زن دارای نقیصه ذاتی در عقل است یا شرایط زمان و محیط تربیتی در این خصوص تأثیر دارد؟
از آن جا که کمال عقل از جمله شرایط احراز مسئولیت اخلاقی شمرده شده است، موضوع از آن جهت برای زنان اهمیت می یابد که شبهه بروز نقیصه عقلانی، مسئولیت اخلاقی ایشان را از اساس باطل می سازد. در این مقاله تلاش شده است با دسته بندی و تحلیل دقیق خانواده احادیث در مورد عقل و نیز بررسی مجموعه آیات و روایات در این خصوص و نیز بیان و نقد نظریات گوناگون در این زمینه، نظریه جامعی درباره عقل و طبعاً مسئولیت اخلاقی ایشان ارایه شود.
تبیین کامل مفهوم عقل و تحلیل روایات معصومین (علیهم السلام) روشن می سازد که زنان در مسئله عقل تفاوت ذاتی با مردان ندارند و تأثیر عوامل دیگری در این موضوع قابل بررسی است. زن به حکم برخورداری از روح انسانی، شرایط مسئولیت اخلاقی را دارد؛ هرچند باید با درک مأموریت های ویژه خود و ایجاد توازن میان نیروی تعقل و نعمت عاطفه و احساسات، شرایط را برای ایفای کامل مسئولیت های خویش فراهم آورد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Place of Wisdom in Women’s Moral Responsibility Focusing on Hadith Sources

نویسندگان [English]

  • Fahimeh Farahmandpoor 1
  • Marzieh Memari 2
چکیده [English]

Some Hadith on the surface do not seem to be very approval of women’s perfect enjoyment of wisdom and this has raised the question whether Imams (PBUH) believed that women have an inherent deficit in the intellect or training environment conditions as well as time ones have had an impact upon this belief. It becomes more important for women when the possession of the fullest sense of intellect is considered necessary to authenticate moral responsibility, because the intellectual deficit doubts in women make them morally irresponsible. This article tries to classify and analyze in detail the Quranic verses and Hadith on this issue by expressing different opinions in this regard to give a comprehensive theory about wisdom and moral responsibility.
Full expression of intellect and the analysis of Imams (PBUH) make it clear that women are not different inherently from men and other factors are involved which can be discussed.
Owing to their enjoyment of human spirit, women have the conditions to feel morally responsible. However they must understand their special missions and make a balance between their power of reason as well as their blessing of emotion to provide the conditions to fully perform their responsibilities.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Moral responsibility
  • Types of wisdom
  • wisdom
  • Women’s affections
  • Women’s wisdom