نقد و بررسی دیدگاه خوارج دربارۀ حضور زنان در عرصه‌های سیاسی‌ـ اجتماعی از سدۀ 1-4 ه‌.ق

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه تاریخ دانشگاه اصفهان

2 دانشجو دکتری تاریخ تشیع دانشگاه اصفهان

3 دانشجوی دکتری تاریخ اسلام دانشگاه اصفهان

چکیده

خوارج، به‌منزلۀ یکی از گروه‌های کلامی مطرح در قرن ‌های اول و دوم، نگرش خاصی به زن داشتند. آن‌ها در باب زن و حضور وی درعرصه‌های سیاسی و اجتماعی‌ـ همچون مسئلۀ ازدواج، رفتار با اسیران زن، حضور زنان در نبردها و نیز خلافت زنان‌ـ نظرهای کاملاً متفاوتی ارائه دادند که تأثیر‌پذیرفته از نگاه سطحی و ظاهری آن‌ها به آیات قرآن و نظریه‌های اهل کتاب و فرق اسلامی است. باید گفت خوارج با اینکه از متن جامعۀ اسلامی برخاسته بودند، از دیگر گروه‌های معاصر خود آزادی بیشتری برای زنان در عرصه‌های سیاسی و اجتماعی قائل بودند و این امر به شرایط سیاسی خاصی برمی‌گردد که خوارج در آن برهة زمانی در آن قرار داشتند. خوارج ازدواج زنان با کفار و موالی را مجاز می‌دانستند. آن‌ها همچنین با اسارت زنان و به کنیزی گرفتن آن‌ها در جنگ‌ها مخالف بودند. زنان خوارج همچنین در نبردها حضوری فعال داشتند و این خوارج بودند که برای نخستین بار اجازۀ خلافت زنان را در دورۀ اسلامی مطرح کردند. در این پژوهش، با روش توصیفی‌ـ تحلیلی به بررسی چهار رویکرد سیاسی‌ـ اجتماعی خوارج به زنان (مسئلۀ ازدواج با کفار و مولی، رفتار با اسیران زن، حضور زنان در نبردها، و مسئلۀ خلافت زنان) می‌پردازیم.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Review of Kharijite's viewpoint toward women's attendance in political-social areas since 1-4 century Hegira

نویسندگان [English]

  • Mohamadali Chelongar 1
  • Fereshteh Boosaidi 2
  • Vahid Saeidi 3
1 Associate Professor of History
2 Funeral Dktrtarykh university student
3 PhD student at University of Islamic history
چکیده [English]

Kharijite as one of the groups in the first and second centuries, had a respectively certain attitude toward women. They have offered quite different views of woman and her participation in social and political issues including, marriage, treatment toward female prisoners, women in battles and women caliphate, which took influence of looking at surface and appearance of Quran and ideas of people of the Book and Islamic sects. Kharijite who were raised in the context of Islamic community, had more freedom for women in political and social areas, compared to other contemporary groups. This refers to certain political conditions in that period of time where the Kharijite have been. Kharijite have allowed women marry to infidles and Mavali. They also opposed to captivity of women and get bondwoman in war. Kharijite women have also active presence at battles and were the first who have allowed women caliphate in Islamic period. In this research we examine four political-social approaches of Kharijite toward women in an analytical- descriptive method (marrying to infidles and Mavali, treatment toward female prisoners, women in battles and women caliphate issues).

کلیدواژه‌ها [English]

  • female prisoners
  • Kharijite
  • marrying to infidles
  • the women Caliphate
  • Women