تقابل سنت و مدرنیته؛ کشمکشی گفتمانی در الگوهای بازنمایی (تحلیلی بر شیوه های بازنمایی روابط دختر و پسر در سریال های ایرانی)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه جامعه شناسی، دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری جامعه شناسی، دانشگاه تهران

چکیده

امروزه همه ما در جامعه‌ رسانه‌ای غوطه‌وریم. در این میان، تلویزیون یکی از مهمترین ابزارهای جامعه­پذیری در جوامع مدرن است و سریال­های تلویزیونی یکی از بهترین ابزارهای انتقال ارزش­ها در زندگی اجتماعی. هدف از این پژوهش، تحلیل نشانه­شناختی شیوه­های بازنمایی روابط دختر و پسر در سریال­های تلویزیونی بوده است. بدین منظور با استفاده از روش نشانه­شناسی، به بررسی سه سریال ایرانی پربیننده در سال­های 1388، 1389 و 1390 پرداخته شد. نتایج تحقیق نشان می­دهند که این روابط در سریال­های مختلف، در مجموع در سه قاب­ گفتمانی متفاوت قرار می­گیرند: «گفتمان سنت»، «گفتمان نیمه­سنتی» و «گفتمان مدرن». هر یک از این گونه­ها با دلالت­های رسانه­ای مختلفی رمزگذاری شده­اند. گفتمان سنت، با «عدم رابطه» دختر و پسر همراه بود اما گفتمان نیمه­سنتی که برای انطباق سنت با نیازهای اجتماعی جدید پدید آمده است، میزان محدود و مشروعی از رابطه پیش از ازدواج بین دختر و پسر را پذیرفته است («روابط غیرعاشقانه»)؛ رابطه­ای که با اطلاع خانواده­ها صورت می­گیرد. در هر دو مورد، بازنمایی با "خوب ­نمایی" همراه بوده است. اما از سوی دیگر، در رسانه ملی با بازنمایی گفتمان مدرن در روابط دختر و پسر هم مواجه­ بوده­ایم. ویژگی الگوهای مدرن، پیدایش روابط عاطفی شدید پیش از ازدواج بین دختر و پسر بوده است؛ رابطه­ای که نه خانواده­ها از آن اطلاعی دارند و نه رضایتی. الگویی از بازنمایی که همیشه با "بدنمایی" رسانه­ای همراه بوده است. تقابل «سنت و مدرن» و «عقل و عشق» از مهمترین تقابل­های بازنمایی شده در این سریال­ها بوده است. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Conflict between tradition and modernity; discursive conflict in the patterns of representations

نویسندگان [English]

  • Soheila Sadeghi Fasaei 1
  • Mohammad Hossein Sharifi Saei 2
چکیده [English]

The aim of this study was to analyze the semiotic representation of patterns in the television series of male and female relationships. Therefore, using a semiotic approach to examine three popular Iranian TV series in years 2009, 2010 and 2011 were examined. The results shown that male and female relationships in several TV series, three different pattern: "tradition discourse", "semi-traditional discource" and "modern discourse." Each of these patterns have been identified in various media messages. tradition Discource, is characterized by No relationship between male and female. But the semi-traditional discource is accepted a limited and legitimate part of the traditional relationship between a boy and girl before marriage. In both cases, the specified view is with a good representation. On the other hand, have also been encountered in the national media with the pattern representation of the modern discourse of male and female relationships. Characteristic of modern patterns, is forming strong relationships before marriage between male and female; Modern discourse, has always been associated with negative representation in the National media in Iran. Conflict between "tradition and modernity" and "love of wisdom" was a major confrontation in the series television in Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "Representation"
  • "romantic relationships"
  • "non-romantic relationships"
  • "Semiotics"
  • "Discourse"