تحول خودآگاهی در آثار داستان‏ نویسان زن ایرانی براساس نظریۀ الن شووالتر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری دانشگاه الزهرا

2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه الزهرا

3 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه الزهرا

چکیده

بنا بر نظریة الن ‏شووالتر، منتقد فمنیست مطرح امریکایی، در مطالعة هر زیرفرهنگ ادبی، از جمله زیرفرهنگ ادبی زنان، می‏توانیم گذر از سه برهة اساسی تقلید، اعتراض و خودیابی را مشاهده کنیم. شووالتر برای تبیین چگونگی این سیر یک الگوی سه‌مرحله‏ای را طراحی می‏کند و برهة تقلید از اسلوب و سنت مسلط مردانه را مرحلة فمینین، برهة اعتراض به ارزش‏ها و معیارهای مسلط را مرحلة فمینیست و برهة خودیابی و کشف هویت فردی را مرحلة فیمیل می‏نامد. پژوهش حاضر، که حاصل مطالعة گستردة 33 اثر داستانی بلند از آثار داستان‏نویسان زن ایرانی از دهة 1340 تاکنون است، با نظر به نظریة فمینیستی شووالتر به سیر تغییر و تحول خودآگاهی داستان‏نویسان زن در ایران پرداخته و روند گذر از این برهه‏ها را نشان داده است. براساس یافته‏های این پژوهش، می‏توان این‏گونه استدلال کرد که الگوی شووالتر در مورد زیرفرهنگ ادبی زنان ایرانی نیز صدق می‏کند؛ با این تفاوت که گذر از مرحلة دوم و ورود کامل به مرحلة سوم فقط از سوی شهرنوش‏ پارسی‏پور و در رمان عقل‏آبی محقق شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Evolution of Self-Awareness in the Works Iranian Women Novelists, based on the Transformation Theory of Ellen Showalter

نویسندگان [English]

  • Mahshad Shahbazi 1
  • Mahbood Fazeli 2
  • Maryam Hoseini 3
1 PHD Student, Alzahra University
2 Assistant Professor, Alzahra University
3 Professor, Alzahra University, Tehran, Iran
چکیده [English]

According to the theory of renowned American feminist critic, Ellen Showalter, in the study of any sub-culture, including women’s literary sub-culture, we witness the process of three main stages of imitation, protest, and self-awareness in the works of Iranian women novelists. To describe this process, Showalter developed three stages of transformation as Feminine stage, Feminist stage, and Female stage. As Feminine, the women novelist imitates overwhelming male traditions and patterns. As Feminist, the women novelist protests rooted values and measures in literature. As Female, the women novelist returns to herself to discover personal identity and self-awareness. The present study has extensively reviewed thirty three novels of Iranian women novelist in the last half century from 1960 to 2010. This study, with an eye on Showalter’s feminist theory considers transformation process of self-awareness in female writers of Iran and defines its evolution through the predetermined stages. As the result of present study, it was logically evident to claim that Showalter’s model comprehensively applies to the Iranian female literary subculture. Nevertheless, it must be noted that evolution from second to third stage was not broadly evident and only happened in the work of Shahrnush Parsipur titled “Blue Logos”. We may also need to study more works of Iranian women novelist to search for the third stage enhancements.

کلیدواژه‌ها [English]

  • theory of Ellen Showalter
  • Novel
  • Iranian women novelists
1[ پارسی‏پور، شهرنوش (1994). عقل ‏آبی، سوئد: باران.

]2[ رحیمی، فهیمه (1392). بازگشت به خوشبختی، تهران: پگاه، چ 14.

]3[ روانی‏پور، منیرو (1379). دل‏فولاد، تهران: نشر قصه، چ 3.

]4[ صفوی، نازی (1395). دالان ‏بهشت، تهران: ققنوس، چ 49.

]5[ صنیعی، پرینوش (1394). سهم ‏من، تهران: روزبهان، چ 29.

]6[ منجم، رؤیا (1384). زن‌ـ مادر: نگاهی متفاوت به مسئلة زن، تهران: مس، چ 2.

]7[ وفی، فریبا (1395). پرندة ‏من، تهران: مرکز، چ 24.

]8[ وولف، ویرجینیا (1388). اتاقی از آن خود، ترجمة صفورا نوربخش، تهران: نیلوفر، چ 4.

[9] Milani, Farzaneh.(2011). Words, Not Swords, New York: Syracuse University Press, p 189.

[10] Rajimwal, Sharad.(2005). Contemporary Literary Criticism, Delhi: Rama Brothers India, pp78-98.

[11] Showalter, Elaine.(1977). A Literature of Their Own: British Women novelists from Bronte to Lessing, New Jersey: Princeton University Press