رابطۀ زبان و جنسیت در رمان معاصر فارسی: بررسی شش رمان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه هنرهای نمایشی دانشگاه تهران

2 کارشناس ارشد زبانشناسی، دانشکدۀ ادبیات، دانشگاه تهران

چکیده

پژوهش حاضر به بررسی تفاوت‏های نوشتاری زنان و مردان در رمان‏های معاصر ایران می‏پردازد. هدف از این تحقیق، بررسی این مسئله است که آیا عامل جنسیت به بروز تفاوت‏های نوشتاری در حوزة واژگان و نحو منجر می‏شود یا خیر؟ در این پژوهش، سه رمان چراغ‏ها را من خاموش می‏کنم، کولی کنار آتش، و بازی آخر بانو از نویسندگان زن و سه رمان کافه‌پیانو، سمفونی مردگان،و ثریا در اغما از نویسندگان مرد تحلیل و بررسی می‌شود. رمان‏های مطالعه‌شده با مشخصه‏های زبانی در حوزة واژگان بررسی شده‏اند و معیار این بررسی دیدگاه‏های رابین لیکاف (1975) دربارۀ الگوی گفتار زنانه در گفتمان است. بر‌اساس دیدگاه لیکاف، زنان با مردان به هنگان سخن گفتن یا نوشتن در استفاده از این موارد متفاوت‌اند: استفادۀ دقیق از رنگ‌واژه‌ها، فرم‌های مؤدبانه، قیدهای تشدیدکننده، صفات تهی، گفتار غیرمستقیم، پرهیز از رکاکت و دشواژه‌ها، و تأکید بر تشدیدکننده‌ها. تحلیل آماریِ هر‌یک از مشخصه‏ها نشان داد عملکرد زنان نویسندۀ فارسی‏زبان در زمینة استفاده از رنگ‌واژه‏ها، تردیدنماها، دشواژه‏ها، تشدید‌کننده‏ها، و تنوع صفات با دیدگاه‏های لیکاف سازگاری دارد و آن را تأیید می‏کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The relationship of language and gender in the contemporary Persian novels: A study of six works

نویسندگان [English]

  • Behrooz Mahmoodi-Bakhtiari 1
  • Maryam Dehghani 2
1 Associate Professor, Department of Performing Arts, University of Tehran
2 MA graduate in Linguistics, University of Tehran
چکیده [English]

This research deals with the differences in the writings of male and female authors in the contemporary Persian novels, and employs Lakoff's (1975) linguistic approach to reach this objective. The main aim of this work is to make sure if the factor of gender may lead to differences in methods of writings between men and women in terms of vocabulary choices and syntactic variations. In this research, three novels Cheragh ha ra man khamush mikonam (I Turn off the Lights), Koliye Kenare Atash (Gypsy by the Fire), and Baziye Akhare Banu (The Final Game of the Lady) by three female authors, and the novels Kafe Piyano (Cafe Piano), Sanfoniye Mordegan (Symphony of the Dead), and Sorayya dar Eghma (Sorayya in Coma) from the male authors have been analyzed with respect to their vocabulary, and then the statistical analyses of these novels are presented. The results show differences in the writings of men and women in Persian novels. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • feminine writing
  • Gender
  • Persian Novel
  • Stylistics