نقد روان‌شناختی فیلم دعوت (1387) از دیدگاه نظریۀ جین شینودا بولن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشکدة هنر دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکز

چکیده

پژوهش حاضر به تحلیل شخصیت‌های زن فیلم دعوت (1387) به کارگردانی ابراهیم حاتمی‌کیا از دیدگاه جین شینودا بولن و نظریة کهن‌الگو‌های زنانة او پرداخته است. فیلم دعوت از پنج اپیزود تشکیل شده؛ اما وجه مشترک همة آن‌ها وجود زنی است که با مسئلة بارداری و کشمکش بر سر سقط آن مواجه می‌شود. روش تحقیق پژوهش حاضر از نوع توصیفی‌ـ تحلیلی است و اطلاعات آن بر‌اساس روش کتابخانه‌ای و روش میدانی مبتنی بر مشاهدة فیلم و بررسی گفتار و کنش شخصیت‌های آن است. بولن در رویکرد خود با الهام از اساطیر یونان به هفت کهن‌الگو به نام‌های هرا، دیمیتر، پرسفون، آتنا، آرتیمیس، هستیا و آفرودیت اشاره کرده که بر شماری از ویژگی‌های زنان امروزی همچون تمایل به زناشویی، حس مادری، میل به معصومیت و مطیع‌بودن دخترانه یا تمایل به پیشرفت تأکید دارد. نتایج پژوهش حاضر نشان می‌دهد که در پنج اپیزود فیلم به ترتیب کهن‌الگو‌های آتنا، پرسفون، دیمیتر، هرا و آتنا در شخصیت اصلی زن فیلم قابل تشخیص و تفسیر است. اما در انتهای هر داستان با غلبة کهن‌الگوی دیمیتر، زنان از سقط فرزند خود منصرف شده‌اند که این امر در اپیزود آخر نمود بارزتری دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Psychological Analysis of the Movie of "Invitation" (2008) from the Perspective of Jean Shinoda Bolen’s Theory

نویسنده [English]

  • Fateme Shahroodi
Assistant Professor, Art Faculty, Islamic Azad University, Tehran Central Branc
چکیده [English]

The present study was conducted with the aim to analyze the female characters of the movie of "Invitation" (2008) directed by Ibrahim Hatami Kia from the view point of Jean Shinoda Bolen theory. The film is the first non-war cinematic movie by Hatamikia. It is composed of five episodes, each with an independent storyline, but the commonality of them is the main character of the woman of every story that faces unwanted pregnancy and for reasons one of the couples in each episode intends to abortion. In fact, the audience of the movie of Invitation is watching different reactions of five women in different social and cultural situations in relation to unwanted pregnancy and their decision to abort their children. The research method is descriptive-analytical and its information is based on library method, as well as field study, relying on watching the movie and reviewing the speech and acting of its main characters. In her approach, Bolen inspired by Greek mythology, points to the seven archetypes including Hera, Demeter, Persephone, Athena, Artemis, Hestia and Aphrodite. These types emphasize a number of personality characteristics of women such as the desire to marry, motherly feelings, the desire for innocence and the girl's obedience, or desire for effort and progress. According to Bolen, there is energy and archetypes of the discussed patterns in today's women and their actions and reactions are affected by the pattern. The results of this study show that in the five episodes of the movie, respectively, the archetypes of Athena, Persephone, Dimitri, Hera and Athena are recognizable and interpretable on the basis of the acts and speeches of the movie characters. But at the end of all episodes, with the overriding domination of Dimitri's archetype, all women have avoided their abortion. This was more evident in the last episode.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Invitation
  • Ebrahim HatamiKia
  • Psychological Analysis
  • Women's Archetypes
  • Jean Shinoda Bolen
[1] اسماعیلی، معصومه (1396). زن در سینمای حاتمی‌کیا، تهران: اتاق آبی.

[2] اسمعلی‌پور، مریم و دیگران (1395). تیپ شخصیتی هدایت از منظر تیپ‌شناسی بولن، «پژوهش‌های نقد ادبی و سبک‌شناسی»، ش 3 (پی‌در‌پی 24)، ص33ـ61.

[3] بولن، جین شینودا (1394). نمادهای اسطوره‌ای و روان‌شناسی زنان، ترجمة آذر یوسفی، چ 7، تهران: روشنگران و مطالعات زنان.

[4] بولن، جین شینودا (1394). نمادهای اسطوره‌ای و روان‌شناسی مردان، ترجمة مینو پرنیانی با همکاری پرتو پارسی، چ 4، تهران: آشیان.

[5] پینسنت، جان (1380). شناخت اساطیر یونان، ترجمة باجلان فرخی، تهران: اساطیر.

[6] جانسون، رابرت الکس (1395). تحلیل کاربردی خواب و رؤیا، ترجمة نیلوفر نواری، چ 3، تهران: بنیاد فرهنگ و زندگی.

[7] جانسون، رابرت الکس (1395). تخیل فعال، ترجمة نیلوفر نواری، چ 3، تهران: بنیاد فرهنگ و زندگی.

[8] ژیران، فلیکس (1375). اساطیر یونان، ترجمة ابوالقاسم اسماعیل‌پور، تهران: فکر روز.

[9] ستاری، جلال (1366). سه مفهوم اساسی در روان‌شناسی یونگ، در رمز و مثل در روانکاوی، ترجمه و تألیف جلال ستاری، تهران: توس.

[10] سیلور، درو (1382). ایزدان و ایزدبانوان یونانی، ترجمة گلشن اسماعیل‌پور، تهران: اسطوره.

[11] گریمال، پیر (1356). فرهنگ اساطیر یونان و رم، ج 1، ترجمة احمد بهمنش، چ 2، تهران: امیر‌کبیر.

[12] هاشم‌زاده، سید سعید (1387). «تحلیلی بر بازی‌های بازیگران فیلم دعوت ساختة ابراهیم حاتمی‌کیا: روزی که زن شدم»، مجلة نقد فیلم، ش60، ص 16ـ17.

[13] هال، کالوین اس.؛ نوردبای، ورنون جی. (1375). مبانی روان‌شناسی تحلیلی یونگ، ترجمة محمد‌حسین مقبل، تهران: جهاد دانشگاهی.

[14] یونگ، کارل گوستاو (1391). انسان و سمبل‌هایش، ترجمة محمود سلطانیه، چ 8، تهران: جامی.

[15] Bolen, jean shinoda (1984). Goddesses in Everywoman: A New Psychology of Women, First Published, San Francisco: Harper and Row Publishers Inc.

[16] --------- (1989). Gods in Everyman: A New Psychology of Men's Lives and Loves, First Published, New York: Harper Collins Publishers Inc.

[17] --------- (2001). Goddesses in Older Women: Archetypes in Women over Fifty, First Published, New York: Harper Collins Publishers Inc.

[18] --------- (1999). The Ring of Power: Symbols and Themes in Wagner's Ring Cycle and in Us, First Published, York Beach: Nicolas-Hays, Inc.

[19] Neumann, Erich (1971). Amour and Psyche: the psychic development of the feminine, translated by Ralph Manheim, third Published, New Jersey: Princeton University Press.