مقاله پژوهشی
ادبیات
عزت ملاابراهیمی؛ ستاره نوبخت؛ محمد رضا کوهی
چکیده
پیر بوردیو، مردمشناس معاصر فرانسوی، به قابلیتهای ادبیات و ترسیم اوضاع اجتماعی توجه ویژهای دارد. از نظر او، قدرتیافتن یک فرد در میدانهای مختلف و میزان سهیمشدن او در مدیریت میدان قدرت به سرمایۀ خاصی بستگی ندارد، بلکه به حجم و ترکیبی از انواع سرمایهها وابسته است. از آنجا که جامعهشناسی انتقادی بوردیو، افزون بر بعد عینی و ...
بیشتر
پیر بوردیو، مردمشناس معاصر فرانسوی، به قابلیتهای ادبیات و ترسیم اوضاع اجتماعی توجه ویژهای دارد. از نظر او، قدرتیافتن یک فرد در میدانهای مختلف و میزان سهیمشدن او در مدیریت میدان قدرت به سرمایۀ خاصی بستگی ندارد، بلکه به حجم و ترکیبی از انواع سرمایهها وابسته است. از آنجا که جامعهشناسی انتقادی بوردیو، افزون بر بعد عینی و ساختاری، بعد ذهنی حیات اجتماعی را نیز مورد توجه قرار میدهد، میتواند ظرفیت لازم برای بازشناسی انواع سرمایهها را در رمان کارناوال شهر (کرنفال المدینه) در اختیار قرار دهد تا زمینۀ درک شرایط جامعۀ فلسطین فراهم شود. از اینرو پژوهش حاضر به روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر نظریۀ «انواع سرمایۀ» پیر بوردیو، به ارزیابی این رمان میپردازد و آن را در چهار سطح سرمایۀ فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و نمادین واکاوی میکند. یافتههای تحقیق نشان میدهد سرمایۀ اجتماعی مردم فلسطین بهشدت رنگ باخته و سبب ایجاد محدودیتها و کاستیهایی در سرمایههای اقتصادی و فرهنگی آنها شده است. اما حضور پررنگ عشق در بستر خانواده و نیز در سطوح ملی، سرمایۀ نمادین بارزی در این داستان محسوب میشود. مبارزه با اشغالگری و امیدواری برای رفع محدودیتهای ریشهای نیز عامل نجاتدهنده و امیدبخش دیگری است که به زندگی نابسامان مردم فلسطین، جان تازهای میبخشد. در حقیقت سرمایۀ نمادین را میتوان اهرم مؤثری برای مواجهه با مشکلات فردی و اجتماعی شخصیتهای داستان و بهطور کل مردم فلسطین، در شرایط سخت و آشفتۀ اجتماعی بهشمار آورد.
