مقاله پژوهشی
زهرا امان اللهی؛ زهرا گیتی پسند؛ فهیمه فداکار داورانی؛ میترا مرادی
چکیده
خـانواده نظـام عاطفی پیچیده ایست که وجـه تمـایز آن بـا سـایر نظـام های اجتماعی در وفاداری، عاطفه و دائمـی بـودن عضـویت در آن اسـت. اعتماد در رابطهی زناشویی از جمله عوامل موثر در ثبات، امنیت و آرامش اعضای خانواده و زوجین است. خیانت زناشویی زیان آورترین عاملی است که موجب آسیب شدید رابطه زناشویی و در بسیاری موارد منجر به طلاق زوجین ...
بیشتر
خـانواده نظـام عاطفی پیچیده ایست که وجـه تمـایز آن بـا سـایر نظـام های اجتماعی در وفاداری، عاطفه و دائمـی بـودن عضـویت در آن اسـت. اعتماد در رابطهی زناشویی از جمله عوامل موثر در ثبات، امنیت و آرامش اعضای خانواده و زوجین است. خیانت زناشویی زیان آورترین عاملی است که موجب آسیب شدید رابطه زناشویی و در بسیاری موارد منجر به طلاق زوجین میگردد، به اعتماد زوجین خدشه وارد کرده و فرزندان آنها را نیز دچار مشکل میکند. هدف پژوهش حاضر بررسی بازسازی اعتماد زوجین درگیر خیانت زناشویی است. روش پژوهش مطالعـه مـوردی با استفاده از مصاحبه عمیق نیمه ساختاریافته، در یک زوج درگیر خیانت انجام گرفت که به صورت هدفمند انتخاب شدند. زوجین به مدت 14 جلسه، هر جلسه یک و نیم ساعت مورد بررسی و درمان قرار گرفتند. تحلیل داده های حاصل از مصاحبه ها با استفاده از نظریه زمینه ای انجام شد. یافته ها نشان داد فقدان ارتباط مطلوب و ضعف رابطه عاطفی زوجین، ارزشها و باورهای فردی، روابط نامناسب محیط کار، استفاده نادرست از شبکه های مجازی، تجارب نامطلوب خانواده مبداء از جمله عواملی است که در بروز خیانت مؤثر است. نتایج بیانگرکارایی بهبود تعاملات و رابطه عاطفی زوجین، تنظیم روابط با خانواده گسترده، تقویت مفهوم خانواده ما، و بهبود ارتباط با خدا در تقویت ازدواج و بازسازی اعتماد در طول درمان خیانت است.
مقاله پژوهشی
الهه پنجه باشی؛ شقایق گدازگر
چکیده
قالیهای تصویری که حاصل پیوند سنت با تجدد هستند، در زمان حکومت قاجار به اوج تولید رسیدند. این قالیها مضامین متنوعی مانند تصویر پادشاهان، آثار باستانی ایران، داستانهای ادبی، مضامین دینی و تصویر حیوانات را دربرمیگرفتند. همچنین نمونههای متفاوتی از قالیهای تصویری خلق شد که در آنها تصویر زنان جایگزین نقشونگارهای سنتی و مرسوم ...
بیشتر
قالیهای تصویری که حاصل پیوند سنت با تجدد هستند، در زمان حکومت قاجار به اوج تولید رسیدند. این قالیها مضامین متنوعی مانند تصویر پادشاهان، آثار باستانی ایران، داستانهای ادبی، مضامین دینی و تصویر حیوانات را دربرمیگرفتند. همچنین نمونههای متفاوتی از قالیهای تصویری خلق شد که در آنها تصویر زنان جایگزین نقشونگارهای سنتی و مرسوم شد. هدف پژوهش حاضر، شناخت یکی از طرحهای نادر قالی دستباف دورۀ قاجار با نقش نیمتنۀ زن و کشف علت خلق و لایههای معنایی مستتر آن، براساس رویکرد شمایلنگاری از منظر پانوفسکی است. سؤال پژوهش حاضر این است که علل پیدایش تصویر زن در قالیچههای تصویری دورۀ قاجار چیست و این تصاویر بر چه معنای نهفتهای دلالت دارند. پژوهش پیشرو از نظر هدف بنیادی و از نظر روش توصیفی-تحلیلی است. جمعآوری اطلاعات بهصورت کتابخانهای صورت پذیرفته و تعداد نمونههای مورد مطالعه، سه قالیچۀ منقوش به نیمتنۀ زن است. در پیدایش تصویر زن بر قالیچههای تصویری زمان قاجار عوامل متعددی مانند همزمانی خلق این قالیچهها با دورۀ قاجار، گسترش روابط با اروپا، رواج چاپ سنگی، ورود عکس و کارتپستالها به ایران، نقاشی طبیعتگرایانه، اندیشۀ انسانمدارانه، تغییر در سبک پوشش، روابط و جایگاه سیاسی-اجتماعی زنان و کثرت تصاویر زنان در آثار هنری دورۀ قاجار مؤثر بودهاند. همگامی هنرمندان با جنبشهای آن زمان نشاندهندۀ همآهنگی آشکار تصویر این قالیچهها با تحولات فراوان حاکم بر این عصر است. قالیبافان قاجاری متأثر از شرایط اجتماعی، سیاسی و فرهنگی زمانۀ خود و نامطلع از خاورگرایی غربیها، جریانات و تحولات جامعه را در قالیچهها بازتاب میدهند.
مقاله پژوهشی
مریم فتحی اصل؛ سید محمد حسین هاشمیان؛ حسین مهربانی فر
چکیده
تحولات جدید عصر مدرنیته و رسانهای شدن انسان مدرن در نسبت با پیوند دین داری و مد منجر به کنشگری به نام حجاب استایل شده است حجاب استایل یک پدیده جهانی است و مختص ایران نمیباشد اما از آنجا که حجاب به عنوان یک ارزش در جامعه ایران تلقی میشود این پدیده در ایران اهمیت بیشتری یافته و با توجه به تعاریف متعدد این پدیده نوظهور، پژوهش حاضر ...
بیشتر
تحولات جدید عصر مدرنیته و رسانهای شدن انسان مدرن در نسبت با پیوند دین داری و مد منجر به کنشگری به نام حجاب استایل شده است حجاب استایل یک پدیده جهانی است و مختص ایران نمیباشد اما از آنجا که حجاب به عنوان یک ارزش در جامعه ایران تلقی میشود این پدیده در ایران اهمیت بیشتری یافته و با توجه به تعاریف متعدد این پدیده نوظهور، پژوهش حاضر در راستای فهم این پدیده به گفتگو با کارشناسان حوزه عفاف و حجاب، مد و لباس آشنا با شبکههای اجتماعی پرداخته و با کدگذاری گفتههای کارشناسان با روش داده بنیاد چیستی پدیده شامل صورت بندی تعاریف، خاستگاه پدیده، ویژگیها و انواع دنبال کنندگان استخراج شد؛ در ادامه با تحلیل دادهها عوامل گسترش در سه دسته « رفتاری»، « معرفتی و شناختی»، « ساختاری» ارائه شد و یافتهها حاکی از آن است که شکل گیری پدیده و راهبردهای مواجهه با آن در بستر «اقتضائات تمدن مدرن» و «رسانهای شدن» می باشد که در آن عوامل «مدیریتی» و «ساختاری» تاثیر گذار هستند و به ترتیب این عوامل شرایط زمینهای و شرایط مداخله گر نام گذاری شده که باعث شکل گیری راهبردها در بعد «دینی»، «اقتصادی»، «تبلیغی و رسانهای»، «فرهنگی و اجتماعی» و «آموزشی» شدهاند. با بررسی وضعیت موجود، جامعه ایرانی با پیامدهای «دینی»، «روانی و اخلاقی»، «فکری و فرهنگی» و «اجتماعی» مواجه است. در نهایت بعد از ترسیم مدل مبنی بر وضعیت موجود راهبردهای مواجهه جهت دستیابی به وضعیت مطلوب احصا و در پنج بعد «اقتصادی»، «اجتماعی»، «قانونی»، «رسانهای» و «فرهنگی» ارائه شده است.
مقاله پژوهشی
محسن پرویش
چکیده
سفرنامهها بهعنوان یکی از مهمترین اسناد تاریخی و فرهنگی، نقشی کلیدی در شکلدهی به تصورات یک ملت از ملتی دیگر دارند.این مساله در میان سفرنامه های غربی بیشتر دیده می شود. سفرنامههای غربی دربارۀ ایران بهویژه در قرون اخیر تصویری خاص و غالباً کلیشهای از زنان ایرانی ارائه دادهاند که این بازنماییها صرفاً در متون باقی نمانده ...
بیشتر
سفرنامهها بهعنوان یکی از مهمترین اسناد تاریخی و فرهنگی، نقشی کلیدی در شکلدهی به تصورات یک ملت از ملتی دیگر دارند.این مساله در میان سفرنامه های غربی بیشتر دیده می شود. سفرنامههای غربی دربارۀ ایران بهویژه در قرون اخیر تصویری خاص و غالباً کلیشهای از زنان ایرانی ارائه دادهاند که این بازنماییها صرفاً در متون باقی نمانده و تأثیرات عمیقی بر واقعیت زیسته، امنیت و چگونگی حضور اجتماعی زنان ایرانی در فضاهای عمومی گذاشته است. این مقاله به تحلیل انتقادی بازنمایی وضعیت زنان ایرانی در سفرنامههای غربی میپردازد و نشان میدهد این متون فراتر از اسناد تاریخی، ابزارهایی برای شکلدهی به یک دیگری شرقی بودهاند. پژوهش حاضر با اتکا بر چارچوب نظری شرقشناسی ادوارد سعید و مفهوم نگاه خیرۀ مالوی نشان میدهد چگونه تصویر کلیشهای زن ایرانی بهعنوان موجودی منزوی و محصور در فضای خصوصی در این سفرنامهها ساخته و تثبیت شده است. این مقاله با فراتررفتن از تحلیل متنی صرف، پیامدهای ملموس این بازنماییها را بر واقعیت زیستۀ زنان ایرانی بررسی میکند. مطابق نتایج، این تصویرسازیها نهتنها تصورات مخاطبان غربی را شکل داده، بلکه با نفوذ در گفتمانهای داخلی بر امنیت روانی و فیزیکی زنان و همچنین کیفیت و چگونگی حضور اجتماعی آنان در فضاهای عمومی تأثیرات عمیق و ماندگاری بر جای گذاشته است.
مقاله پژوهشی
سید جواد موسوی دالینی؛ هاجر قوقی
چکیده
آگاهی از وضع نسوان در دوره قاجاریه مستلزم توجه به نشریات آن عصر است؛ در واقع زنان به عنوان رکن مهم خانواده و جامعه مورد تحقیق قرار میگیرند. روزنامهی شکوفه با توجه به نگاه نسبتا دقیقی که در عرصهی وضع بهداشت، چه برای خانواده و چه برای مدارس داشت و همچنین اشارههای متعدد به لزوم علمآموزی زنان، دارای اهمیتی برجسته برای شناخت نقش ...
بیشتر
آگاهی از وضع نسوان در دوره قاجاریه مستلزم توجه به نشریات آن عصر است؛ در واقع زنان به عنوان رکن مهم خانواده و جامعه مورد تحقیق قرار میگیرند. روزنامهی شکوفه با توجه به نگاه نسبتا دقیقی که در عرصهی وضع بهداشت، چه برای خانواده و چه برای مدارس داشت و همچنین اشارههای متعدد به لزوم علمآموزی زنان، دارای اهمیتی برجسته برای شناخت نقش و جایگاه زن و آگاهی از شرایط عمومی در زمان مورد نشر محسوب میشود. این پژوهش درپاسخ به این مسأله است که ضرورت تعلیم وآگاهیبخشی زنان را نسبت به اهمیت علمآموزی و بهداشت از نگاه روزنامه شکوفه مورد بررسی قرار دهد. یافته تحقیق حاکی از این است که روزنامه شکوفه نماینده تفکری بود که سعی داشت دیدگاه سنتی نسبت به علمآموزی زنان را منسوخ کرده و در این برهه زمانی، شناساندن مدلهای زیستی زنان کشورهای غربی و اهمیت دادن به شخصیت زن، سبب گردید، تا افقهای نوینی برای آگاهی زنان ایرانی در عرصههای علمآموزی و بهداشت بگشاید. با توجه به اینکه بحث بهداشت برای مدارس پیش زمینه و امری لازم و ملزوم در کنار عوامل دیگر برای رسیدن به نتیجهی مطلوب علم آموزی و به تبع آن رشد کشور است، بر اساس نگاه این روزنامه به ابعاد مختلف این موضوع توجه شده است. این پژوهش با روش کتابخانهای و شیوهی توصیفی-تحلیلی به تحقیق پرداخته و ارزش وجودی زن در خانه و اجتماع را مشخص میکند.
مقاله پژوهشی
زهرا جان نثاری؛ فاطمه سادات صفوی؛ حسین حاج محمدی
چکیده
این پژوهش به واکاوی تحلیلی بند پنجم سیاستهای کلی برنامه هفتم توسعه در حوزه تأمین اجتماعی، با تأکید ویژه بر وضعیت زنان میپردازد. هدف اصلی، تبیین ظرفیتها، کاستیها و موانع تحقق این سیاست در راستای تحقق عدالت اجتماعی و کاهش نابرابریهای جنسیتی است. مطالعه حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و از نوع مطالعات اسنادی انجام شده و دادههای آن ...
بیشتر
این پژوهش به واکاوی تحلیلی بند پنجم سیاستهای کلی برنامه هفتم توسعه در حوزه تأمین اجتماعی، با تأکید ویژه بر وضعیت زنان میپردازد. هدف اصلی، تبیین ظرفیتها، کاستیها و موانع تحقق این سیاست در راستای تحقق عدالت اجتماعی و کاهش نابرابریهای جنسیتی است. مطالعه حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و از نوع مطالعات اسنادی انجام شده و دادههای آن از طریق بررسی منابع اولیه و ثانویه گردآوری شده است. یافتهها نشان میدهد مهمترین قوت این بند، انطباق آن با الگوهای جهانی از طریق تأکید بر «نظام چندلایه» و «جامعیت» است که امکان پوشش گروههای مختلف زنان را فراهم میسازد. با این حال، ضعف اصلی در عدم شفافیت سازوکارهای اجرایی و منابع مالی پایدار نهفته است. دو چالش عمده نیز شناسایی شد: ۱) چالشهای کلان مانند پیری سریع جمعیت و فشار بر صندوقهای بیمهای، و ۲) چالشهای ساختاری مانند موازیکاری نهادها و حکمرانی ناکارآمد. در حوزه زنان، این بند نتوانسته به نیازهای خاصی چون اشتغال ناپایدار، بار مسئولیت مراقبت و آسیبپذیری در سالمندی پاسخ گوید. در نتیجه، اگرچه این بند از پشتوانه نظری قدرتمندی برخوردار است، تحقق آن مستلزم تدوین برنامهای عملیاتی برای اصلاح ساختار حکمرانی، پایدارسازی منابع مالی و اتخاذ راهبردهایی جهت مقابله با چالش جمعیتی با درنظرگیری عدالت جنسیتی است.
مقاله پژوهشی
فریبا صدیقی؛ زینب بافکار؛ آتنا السادات زرگرچی؛ سید متین پارسائیان؛ مهتا باغشاهی؛ مبینا شاطرزاده
چکیده
نذر بهعنوان یکی از آیینهای دینی رایج، واجد کارکردهای متنوعی در بسترهای فرهنگی و اجتماعی مختلف است. این پژوهش با هدف فهم معنای نذر از منظر زنان در شهر یزد و بررسی اهداف و سطوح مختلف این کنش آیینی انجام شده است. رویکرد نظری پژوهش بر مبنای مفاهیم هدیه مارسل موس، دارم اجتماعی ویکتور ترنر، سایبان مقدس پیتر برگر، حافظه فرهنگی یان آسمن ...
بیشتر
نذر بهعنوان یکی از آیینهای دینی رایج، واجد کارکردهای متنوعی در بسترهای فرهنگی و اجتماعی مختلف است. این پژوهش با هدف فهم معنای نذر از منظر زنان در شهر یزد و بررسی اهداف و سطوح مختلف این کنش آیینی انجام شده است. رویکرد نظری پژوهش بر مبنای مفاهیم هدیه مارسل موس، دارم اجتماعی ویکتور ترنر، سایبان مقدس پیتر برگر، حافظه فرهنگی یان آسمن و تطهیر مری داگلاس شکل گرفته و روش پژوهش، مردمنگاری کیفی مبتنی بر حضور میدانی، مشاهده و مصاحبههای نیمهساختاریافته با زنان نذرکننده در شهر یزد بوده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که نذر برای زنان یزدی صرفاً یک کنش مذهبی نیست، بلکه بهمثابه کنشی چندلایه عمل میکند که واجد معانی روانی، اجتماعی، فرهنگی و دینی است. از منظر مشارکتکنندگان، نذر مفاهیمی چون «پل ارتباطی با امر قدسی»، «تکیهگاه»، «کنش مشروط» و «حافظه آیینی» را در بر میگیرد. نذر همچنین در چارچوب نوعی اقتصاد اخلاقی آیینی معنا مییابد که در آن دعا و نذر برای دیگری بهعنوان شرطی برای خیر و آرامش فرد تلقی میشود. اهداف نذر در تجربه زنان در سه سطح قابل تحلیل است: سطح خرد (فردی) شامل خواستههایی چون موفقیت در تحصیل یا اشتغال؛ سطح میانه (خانوادگی) در پیوند با سلامت خانواده و حفظ پیوندهای نسلی؛ و سطح کلان (فرهنگیـدینی) مرتبط با بازیابی هویت دینی و مشارکت در رفع فقر فرهنگی از طریق نذورات آگاهیبخش. در مجموع، نذر در تجربه زیسته زنان یزدی، سازوکاری برای معنا دادن به زندگی، بازسازی کرامت شخصی، و مواجهه با عدم قطعیت زندگی روزمره است.
)
