هنر
شمایل شناسی نقش مایه ی زن در دیوارنگاره‌های سقانفار کیجاتکیه بابل

ثمره رضائی؛ عطیه یوزباشی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 11 تیر 1403

https://doi.org/10.22059/jwica.2023.354892.1890

چکیده
  سقانفارها بناهایی مربوط به دوره‌ی قاجاراند که برخاسته از معماری بومی و آیینی مازندران هستند. در نقوش تصویری دیوارنگاره‌های سقانفار کیجاتکیه بابل، مضامین تصویری با محوریت زن به وفور دیده می‌شود. این پژوهش با هدف شناخت مضامین تصویری دیوارنگاره‌های سقانفار کیجا تکیه بابل و علل اهمیت نقش‌مایه زن‌ و تحلیل بار معنایی این نقوش بر اساس ...  بیشتر

هنر
تبیین ایده در دست‌نگاره‌های هنری زنان بر اساس باور معرفت‌شناختی علمی با نقش میانجی بارشناختی در آموزش طراحی معماری

فرهاد کاروان

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 13 تیر 1403

https://doi.org/10.22059/jwica.2024.362411.1943

چکیده
  روند طراحی در معماری، یکی از برنامه‌های درسی رشته‌ی معماری است که در سطوح متفاوت آموزشی تدریس می‌شود. جهت برنامه‌ریزی مطلوب آموزشی، شناسایی متغیرهای مرتبط با آن ضروری است. ازجمله متغیرهای مرتبط با روند و شیوه‌ی طراحی، باورهای معرفت‌شناسی و بار‌شناختی فراگیران است. هدف پژوهش حاضر، بررسی رابطه باورهای معرفت‌شناختی علمی و بار‌شناختی ...  بیشتر

هنر
خوانش ترامتنی قالیچه زن نشسته محفوظ در گالری احدزاده

ساحل عرفان منش

دوره 15، شماره 4 ، اسفند 1402، ، صفحه 493-515

https://doi.org/10.22059/jwica.2023.353617.1877

چکیده
  در دوره قاجار تصاویر زنان بیشتر در قالب زنان اسطوره‌ای یا غربی در قالی‌های تصویری بافته شده است. از جمله قالیچه‌های این دوره که تحت تأثیر هر دو گفتمان قرار گرفته، قالیچه زن نشسته‌ محفوظ در گالری احدزاده است. این قالیچه از نظر شکل ظاهری شباهت بسیار به قالیچه ملکه ارمنستان دارد و همچنین تحت تأثیر قالیچه دنیا بر پشت گاوماهی نیز است. ...  بیشتر

هنر
بازیابی نظام سایزبندی لباس بانوان ایرانی بر اساس مطالعات آنتروپومتریکی

پرستو زمانی؛ خشایار حجتی امامی؛ فریده حاجیانی

دوره 15، شماره 4 ، اسفند 1402، ، صفحه 567-594

https://doi.org/10.22059/jwica.2023.353975.1881

چکیده
  از جمله عوامل مهم در تولید پوشاک، الگوسازی و نظام سایزبندی لباس است. لباس به مثابه یک اثر فرهنگی‌هنری باید تناسب لازم با بدن انسان را داشته باشد. الگوسازی بر اساس سایز بدن افراد اقدام مهمی در این زمینه است. سایزبندی کلی همواره نمی‌تواند پاسخگوی تمام افراد جامعه باشد، زیرا برخی افراد از لحاظ اندامی نامتناسب با استانداردهای جهانی هستند. ...  بیشتر

هنر
مطالعه تطبیقی پوشاک اساطیر انسانی در نقاشی‌های دیوارى با زنان سوریه دوره روم(رویکرد کارکردگرایی مالینوفسکی)

الاء بصل؛ ابوالقاسم دادور؛ فاطمه کاتب؛ مریم مونسی سرخه

دوره 15، شماره 4 ، اسفند 1402، ، صفحه 595-627

https://doi.org/10.22059/jwica.2023.357663.1914

چکیده
  اساطیر رومی به دلیل تجسم خدایان در قالب پیکره‌هایی انسانی با توانایی‌های ماوراءطبیعی، دارای جایگاهی مقدس و جاودانه بوده‌اند و از ارزش هنری و تاریخی برخوردارند. اسطوره‌ها شامل خدایان، نیمه‌خدایان و صحنه‌های حماسی و نمادین، در نقاشی‌های دیواری رومی سوریه تصویر شده‌اند. این نقاشی‌ها به نمایش رسوم و اصول اخلاقی می‌پردازند و نحوۀ ...  بیشتر

هنر
رفع سایه‌های شخصیتی بانوان ایرانی با بررسی و تغییر شیوه‌های پوشاکی بر اساس دیدگاه کهن الگویی جین شینودا بولن

ثریا رادامین؛ منظر محمدی؛ فریده حاجیانی

دوره 15، شماره 4 ، اسفند 1402، ، صفحه 649-672

https://doi.org/10.22059/jwica.2023.356381.1901

چکیده
  جین شینودا بولن (پیرو مکتب یونگ) با توجه به اسطوره‌های یونانی، هفت کهن‌الگو (آتنا، آرتمیس، هستیا، دیمیتر، پرسفون، هرا و آفرودیت) را در ناخودآگاه انسان متمایز کرد و به زنان امروزی تعمیم داد؛ چنانچه این کهن‌الگوها از حالت تعادل خارج شوند برخی ویژگی‌های شخصیتی به سایه فرو می‌روند؛ جهت تعادل کهن‌الگوها علاوه بر روش‌های روانکاوی می‌توان ...  بیشتر

هنر
خوانش ترامتنی یکی از لباسهای زنانه موجود در موزه پوشاک سلطنتی برگرفته از سوزن دوزی بلوچ

فاطمه شیرازی؛ نسترن نوروزی

دوره 15، شماره 3 ، آذر 1402، ، صفحه 451-469

https://doi.org/10.22059/jwica.2022.350527.1848

چکیده
  ترامتنیت ژنت از رویکردهای مهم در خوانش و بررسی روابط میان متن‌ها است که این روابط را در شکل‌های گوناگون آن مورد بررسی قرار داده و به پنج دستۀ اصلی تقسیم می‌کند که عبارت‌اند از: بینامتنیت، فرامتنیت، پیرامتنیت، سرمتنیت و بیش‌متنیت. پژوهش پیش‌رو براساس ترامتنیت ژنت به خوانش یکی از لباس‌های زنان موجود در موزۀ پوشاک سلطنتی می‌پردازد. ...  بیشتر

هنر
پیش بینی باور زیباشناسی زنان در هنر بر اساس نیاز به شناخت و سبک‌های حل‌ مسئله با نقش واسطه‌ای هوش فرهنگی

فرهاد کاروان

دوره 15، شماره 3 ، آذر 1402، ، صفحه 491-510

چکیده
  بررسی باور زیباشناختی و درک هنری از موضوعات مهم در رشته‏های هنری محسوب می‏شود. هدف از اجرای پژوهش حاضر بررسی رابطۀ باور زیباشناسی با سبک‏شناختی حل مسئله و نیاز به شناخت با نقش میانجی هوش فرهنگی در دانشجویان هنر بود. روش پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی است. جامعۀ آماری این پژوهش شامل کلیۀ دانشجویان دختر هنر دانشگاه‏های همدان در سال ...  بیشتر

هنر
مطالعه تاثیر عامل گشودگی به تجربه بر تغییرات ترجیح رنگی زنان

الهه شهراد؛ رضا افهمی؛ روح اله باقرزاده

دوره 15، شماره 2 ، مرداد 1402، ، صفحه 181-204

https://doi.org/10.22059/jwica.2022.347115.1822

چکیده
  رنگ زبانی خاموش، اما قدرتمند است. با توجه به اهمیت نقش رنگ در برقراری ارتباط و جلب‌توجه افراد، شناسایی ترجیح رنگی زنان و عوامل مؤثر بر آن می‌تواند ابزاری کارآمد در بسیاری از حوزه‌های جهان مدرن مانند ارتباطات، تجارت و تولید کالا و محتوا ایجاد نماید. این مقاله با هدف شناسایی تأثیر عامل گشودگی به تجربه (به‌عنوان یکی از ابعاد شخصیت) ...  بیشتر

هنر
شناسایی مفهوم و مؤلفه های قلمروهای شبه خصوصی در ارتباط با رفتار قلمروی زنان در فضاهای عمومی

فاطمه سمیع پور؛ مصطفی پورعلی؛ مرضیه کاظم زاده

دوره 15، شماره 2 ، مرداد 1402، ، صفحه 259-281

https://doi.org/10.22059/jwica.2022.348129.1829

چکیده
  رفتارهای قلمروی یکی از رفتارهای مهم و تأثیرگذار در ارتباط با محیط و استفاده از آن محسوب می‌شوند. لذا تطابق این رفتارها با فضا می‌تواند به افزایش کیفیت محیط و استفاده بهتر از آن منجر شود. پژوهش حاضر در راستای مطالعه رفتار قلمروی زنان در فضاهای عمومی، در پی شناسایی مفهومی با عنوان «قلمروهای شبه‌خصوصی» و دستیابی به ویژگی‌های ...  بیشتر

هنر
مقایسه دو روایت عهد عتیق و قرآن از وسوسه آدم و ایوب (ع) از سوی همسرانشان و بازنمایی آن در هنرهای تجسمی مسیحی و اسلامی

صالحه خدادادی؛ محسن بدره؛ فاطمه باجلانی

دوره 15، شماره 2 ، مرداد 1402، ، صفحه 327-351

https://doi.org/10.22059/jwica.2023.350329.1846

چکیده
  این مقاله به مقایسه دو روایت عهد عتیق و قرآن از وسوسه آدم و ایوب (ع) از سوی همسرانشان و بازنمایی آن در هنرهای تجسمی مسیحی و اسلامی می‌پردازد. مقایسه نحوه فریب و وسوسه دو پیامبر یادشده توسط همسرانشان در منابع دست اول، یعنی عدم صبر بر حرمت تناول میوه ممنوعه توسط حوا و نیز عدم صبر بر ابتلائات الهی توسط رحمه و بازتاب آن در هنرهای تجسمی دو ...  بیشتر

هنر
بازنمایی جنسیت در تصاویر مجلۀ رشد دانش‌آموز در ایران و مجلۀ أسامه در سوریه

غفران بریمو؛ مریم کشمیری

دوره 15، شماره 1 ، اردیبهشت 1402، ، صفحه 29-60

https://doi.org/10.22059/jwica.2022.345458.1809

چکیده
  مجلات کودک و نوجوان از جمله رسانه‌های جمعی تأثیرگذار بر فرایند جامعه‌پذیری هستند؛ زیرا به روش‌های گوناگون مانند انتخاب موضوعات خاص و تصویرسازی‌های هدفمند می‌توانند موجب القا، تغییر و تعدیل ارزش‌ها، رفتارها و الگوهای جنسیتی در میان کودکان شوند. مجلۀ أسامه در سوریه و مجلۀ رشد دانش‎آموز در ایران، هردو از چنین جایگاهی برخوردارند. ...  بیشتر

هنر
مطالعۀ نقش زنان در ادبیات ‌نمایشی دوران تکوین در ایران براساس تحلیل و گفتمان انتقادی نورمن فرکلاف

میترا علوی طلب

دوره 15، شماره 1 ، اردیبهشت 1402، ، صفحه 119-139

https://doi.org/10.22059/jwica.2022.342582.1788

چکیده
  حضور شخصیت‌های زن در نمایشنامه‌های دوران تکوین ادبیات‌ نمایشی ایران، یعنی قرن سیزدهم و اوایل قرن چهاردهم، حالات و جلوه‌های متفاوتی یافته و به‌شکلی متناقض‌نما[1] طرح شده است. دگرگونی‌های جامعه‌شناختی در سدۀ سیزدهم خورشیدی که حاصل رویارویی با جهان غرب بود، رشد موقعیت زنان را ضروری می‌کرد و به ترس و اضطرابی دامن می‌زد که با برجسته‌شدن ...  بیشتر

هنر
نشانه شناسی درون فرهنگی نقشمایه ترکیبی پرنده_با_سر_زن در انگشتری‌های فلزی سپهرنشانه‌ای سلجوقیان ایران

معینه السادات حجازی؛ پریسا شاد قزوینی

دوره 14، شماره 4 ، دی 1401، ، صفحه 519-543

https://doi.org/10.22059/jwica.2022.343422.1793

چکیده
  نقش‌مایه‌های ترکیبی انسان-پرنده مفاهیم گسترده و گاه متضادی در تمدن بشری دارند. در دوران اسلامی با وجود تحریم صورتگری، همچنان نقوش انسانی و حیوانی، دستمایۀ تزئینات آثار هنر اسلامی بوده و در آثاری چون انگشتری به صورت‌های مختلف به‌کار رفته است. انگشتر در فرهنگ اسلامی اعتباری خاص دارد و بازتاب‌دهندۀ خصایص فرهنگی و باوری مستور در آن ...  بیشتر

هنر
بررسی مقولۀ «میل» و بازقلمروسازی «زنانگی» در یرما با تکیه بر آراء دلوز و گاتاری

زهرا طاهری

دوره 14، شماره 4 ، دی 1401، ، صفحه 545-564

https://doi.org/10.22059/jwica.2022.342995.1790

چکیده
  مقالۀ حاضر به‌‌بررسی مفهوم «میل» و تأثیر آن بر بازتعریف ساختارهای فرهنگ جنسیتی حاکم می‌پردازد. نویسنده با استفاده از رویکرد مطالعات فرهنگی و با بهره‌گیری از نظریات منتقدانی نظیر دلوز و گاتاری در پی پاسخ به این پرسش بنیادی است که چگونه مفهوم «میل» زنانه مولد است و می‌تواند با رقم‌زدن نوعی «شدگی» گفتمان دوانگاره‌محور ...  بیشتر

هنر
تحلیل آیکونوگرافیک نقش زنان در نگاره‌های سوگ و ارتباط ایشان با آئین‌های کشاورزی با تاکید بر نگاره‌هایی از ادوار ایلخانی، تیموری و صفوی

مرضیه جعفرپور؛ زهره طباطبایی جبلی

دوره 14، شماره 4 ، دی 1401، ، صفحه 653-677

https://doi.org/10.22059/jwica.2022.344764.1801

چکیده
  آن‌چه در قاموس ما مرگ نام گرفته و به تلخی از آن یاد می‌کنیم، در نگاه انسان برزگر، پیوند درگذشتگان با زمین و انتظاری برای رستاخیز بود؛ همچون دانه‌‌ای که به امید تجدید حیات در خاک دفن می‌کرد. شواهد برجای مانده از شیوه‌های سوگواری، گویا است که در این وادی، زنان نقش مهم‌تری ایفا می‌کرده‌اند؛ چنان‌که نقش به‌سزائی در آئین‌های برزگری ...  بیشتر

هنر
بازیابی کارناوالیته در نمایشگری عروسک‌های زنده

شیوا مسعودی؛ نفیسه سعادت

دوره 14، شماره 3 ، مهر 1401، ، صفحه 333-354

https://doi.org/10.22059/jwica.2022.333394.1712

چکیده
  عروسک‌های زنده اصطلاحی برای دختران جوانی است که با عمل‌های جراحی و آرایش‌های سنگین خود را به شکل عروسک‌های بازی‌ همچون باربی در می‌آورند و با گذاشتن عکس یا فیلم از ژست‌های حرکتی و رفتارهای خود در شبکه-های اجتماعی نمایشگری می‌کنند. در این نوشتار با بازخوانی کارناوال و کارناوالیته از منظر باختین، مرگ، نقاب، دیوانگی (نمود یافته ...  بیشتر

هنر
سیر تحول مفهوم مادرسالاری نزد مغولان و ایلخانان با تحلیل آیکونوگرافیک نگارة پرسیدن فریدون نسب خود را از مادرش در شاهنامة بزرگ مغولی

فرزاد فیضی؛ بهروز افخمی؛ سارا صادقی

دوره 14، شماره 3 ، مهر 1401، ، صفحه 441-461

https://doi.org/10.22059/jwica.2022.339881.1779

چکیده
  بازتاب جریانات و حوادث دوره‏های مختلف تاریخی در هنرهای آن دوره و ارتباط متقابل گونه ‏ها و سبک‏ های هنری با رویدادهای جامعة معاصر خلق اثر بین اکثر پژوهش‌گران تاریخ و جامعه ‏شناسی هنر امری پذیرفته ‏شده است. مسئلة پژوهش حاضر بررسی و تحلیل چگونگی سیر تحول مفهوم مادرسالاری نزد مغولان اولیه تا انقراض ایلخانان با مطالعة موردی نگارة ...  بیشتر

هنر
واکاوی نشانه ‏های حضور حرم‏سرا در آثار فرنگی ‏سازی مکتب نقاشی اصفهان

بتول معاذالهی؛ زینب صابر

دوره 14، شماره 3 ، مهر 1401، ، صفحه 463-487

https://doi.org/10.22059/jwica.2022.334445.1722

چکیده
  در دوران اصفهان صفوی، سیاست محبوس‌نمودن شاهزادگان در حرم‏سرا باعث شد به‌تدریج شاه از کنش جدی در عرصة سیاست کناره‏ گیری کند و در مقابل حرم‏سرا به کانونی از قدرت مبدل شود که در آن مادر شاه، زنان و خواجه ‏سرایان ابتکار عمل سیاسی را به‌دست گیرند. در دوران سلیمان، این کانون به حدی قدرتمند شد که آن را مالک اصلی شاه نامیدند. در همین ...  بیشتر

هنر
گفت‏وگومندی سراسطوره‌های مسلط بر هنر دورۀ‏ قاجار و نقش آن در تصویرگری شخصیت شیرین

مهین سهرابی؛ بهمن نامورمطلق؛ فاطمه مهرابی

دوره 11، شماره 2 ، تیر 1398، ، صفحه 179-197

https://doi.org/10.22059/jwica.2019.282063.1288

چکیده
  سراسطوره‏های مسلط بر فرهنگ و هنر هر جامعه شکل‏دهندة گفت‏وگوهایی هستند که به جریان‏های فرهنگی و خلق هنری در آن جامعه جهت می‏دهند. در دورة‏ قاجار، ورود و ترویج سراسطورة فرنگ در ایران باعث به‌وجودآمدن تحولاتی شایستة توجه در حوزة فرهنگ و هنر شد. یکی از نمودهای پربسامد و تأثیرگذار چنین تحولی در تصویرگری و به‏خصوص تصویرگری ...  بیشتر

هنر
تحلیل فرایند معنازایی در پوستری اجتماعی از پریسا تشکری براساس آرای کریستوا

زهرا شهریاری؛ فریده آفرین

دوره 11، شماره 2 ، تیر 1398، ، صفحه 199-231

https://doi.org/10.22059/jwica.2019.276154.1219

چکیده
  هدف پژوهش شرحِ چگونگی بهرة پریسا تشکری، به‌عنوان طراح زن، از امکانات بصری پوستر برای القای معانی و پیام‏های خاص است. روشن‏کردن معنا و پیام پوستر متکی به مشاهده، توصیف و تفسیر ویژگی‏ها و کیفیت بصری و تجسمی با اتکا به مؤلفه‏های فرایند معنازایی در نظریة زبان کریستواست. مؤلفه‏های ذکرشده را تبادل امر نمادین، امر نشانه‏ای و بینامتنیت ...  بیشتر

هنر
نقد روان‌شناختی شخصیت اصلی زن فیلم رگ خواب (1396) از دیدگاه طرح‌وارۀ جفری یانگ

فاطمه شاهرودی

دوره 11، شماره 2 ، تیر 1398، ، صفحه 233-249

https://doi.org/10.22059/jwica.2019.281443.1282

چکیده
  مقالة حاضر با هدف نقد روان‌شناختی فیلم رگ خواب از دیدگاه نظریة طرح‌وارة جفری یانگ انجام پذیرفته است. تلاش فیلم‌ساز در بیان دنیای ذهنی شخصیت زن فیلم باعث شده بتوان فیلم را از دیدگاه طرح‌واره تحلیل کرد. پرسش اصلی پژوهش حاضر این است که چگونه می‌توان حوادث زندگی قهرمان اصلی زن فیلم را براساس دیدگاه طرح‌واره تبیین کرد؟ اطلاعات به‌کاررفته ...  بیشتر

هنر
بازخوانی هویت زنانه و اصل مادینۀ هستی در آثار هنرمند خودآموخته، پروین جلالی، برمبنای نظریۀ قطعه و تناقض لیندا ناکلین

پریسا شاد قزوینی؛ مینا ناظم‌زاده نراقی

دوره 11، شماره 2 ، تیر 1398، ، صفحه 251-269

https://doi.org/10.22059/jwica.2019.275794.1217

چکیده
  کاربرد مضامین و محتوای زنانه در آثار هنرمندان زن امری بدیهی و متداول است و از این طریق هنرمند به بازیابی لایه‌های پنهان درون و هویت فردی خود و جامعه زنان دست می‌یابد. زنان هنرمند خودآموخته نیز در این میان توجهی ویژه به این امر از خود نشان می‌دهند. مام زمین و مادینگی هستی، که در همة ادوار تاریخ تمدن بشر مورداحترام بوده، در آثار هنرمند ...  بیشتر

هنر
بررسی تأثیر تحولات اجتماعی و فرهنگی در دوره‌های صفوی و قاجار بر چهره‌نگاری و پیکره‌نگاری زن

مرضیه رشیدی؛ علی‌رضا طاهری

دوره 11، شماره 2 ، تیر 1398، ، صفحه 271-286

https://doi.org/10.22059/jwica.2019.264119.1132

چکیده
  در دورة صفوی و قاجار، به سبب ارتباط با غرب، تمایل دربار به تجربة دنیای مدرن و اشتیاق جهان غرب به شناخت دنیای شرق نوعی دوگانگی سنتی و مدرن در بسیاری از مناسبات اجتماعی، فرهنگی و هنری جامعه نمایان شد که این روند بر وضعیت زنان و حضور آن‏ها در عرصه‏های اجتماعی نیز تأثیرگذار بود. چهره‏نگاری در نقاشی ایرانی براساس الگوی مشخصی بوده است. ...  بیشتر

هنر
پرسه‌زنی زنانه و گذار از ابژۀ بت‌واره به سوژۀ ناظر: مطالعۀ موردی فیلم کلئو از 5 تا 7

علیرضا صیاد؛ سجاد ستوده؛ میلاد ستوده

دوره 11، شماره 1 ، فروردین 1398، ، صفحه 1-23

https://doi.org/10.22059/jwica.2019.274618.1203

چکیده
  در نظریة فیلم سال‏های اخیر، سینما در غالب موارد به‌مثابة تکنولوژی برآمده از ظهور کلانشهر مدرن و مدرنیتة شهری در نظر گرفته می‏شود. تجربة ادراکی پرسه‏زن مرد (فلانور)، به‌منزلة سرنمون تجربة ادراکی مدرنیته، اغلب به‌مثابة الگویی برای تحلیل تجربة ادراکی تماشاگر فیلم مورد مطالعه قرار می‏گیرد. بااین‌حال، به‌رغم آنکه پرسه‏زنی ...  بیشتر